kunstbus
Mail uw opmerking over of aanvulling op dit artikel naar kunstbus@gmail.com

Van-Halen

Van Halen

Van Halen is een Amerikaanse rockband, opgericht door de van oorsprong Nederlandse gebroeders Eddie (Edward Lodewijk) en Alex (Alexander Arthur) van Halen. Alex is geboren in Amsterdam (Michelangelostraat), Eddie kwam ter wereld in Nijmegen (Rozemarijnstraat).

De band is vooral bekend om de, aan het eind van de jaren zeventig vernieuwende, two hand tapping-gitaartechniek van Eddie en het flamboyante podiumgedrag van hun eerste zanger, David Lee Roth. Onder rockmuzikanten wordt Eddie van Halen inmiddels als invloedrijk rockgitarist gezien. Ook op het gebied van gitaarversterking, gitaareffecten en gitaarontwerp is Eddie verantwoordelijk voor vele vernieuwingen en verbeteringen, die door diverse fabrikanten (o.a. Charvel, Kramer, Ernie Ball, Peavey) ook in productie worden genomen en waar hij (uiteraard tegen fikse betaling) zijn naam aan verbindt.

Voor het ontstaan van de band
Door de achtergrond van hun moeder Eugenia zien de jongens er uit als Indo's, met name Alex. Hun muzikaliteit hebben ze vooral te danken aan hun vader Jan, een klarinettist en saxofonist, die o.a. met het Ton Wijkamp Kwintet in 1960 het Loosdrecht Jazz Concours wint. In de loop van de jaren zestig verhuist de familie met een piano en een handvol dollars per boot naar de Verenigde Staten. Na aankomst in New York maken zij nog een vierdaagse treinreis en vestigen zij zich daarna in Californië, iets dat veel Nederlanders en Indo's in die tijd deden. Eenmaal in de Verenigde Staten wordt de naam van de familie vastgelegd als Van Halen in plaats van de Nederlandse schrijfwijze: van Halen. Daarom is het soms ook zoeken naar Van Halen bij de cd/dvd-winkel, omdat het dus alfabetisch zowel bij de H als bij de V kan staan (meestal bij de V).

Edward (Eddie) (26 januari 1955) en Alex van Halen (8 mei 1953) studeren allebei klassiek piano als zij op school in aanraking komen met rock 'n' roll. Al op jonge leeftijd beginnen zij hun eerste bandje: The Broken Combs. Zij vormen later op de middelbare school in Pasadena een rockband en tijdens optredens komen ze in contact met David Lee Roth (10 oktober 1954). Onder de indruk van de broers treedt zanger David Lee Roth toe tot hun band, vlak daarna gevolgd door bassist Michael Anthony (20 juni 1954). Ze treden op onder de naam Mammoth, maar als blijkt dat er al een band met die naam is, veranderen ze in 1974 hun naam in Van Halen.

Eerste succes
Ze treden vooral op in clubs en hotels en spelen daarbij alles, van disco tot rock. Ze beginnen ook met het opnemen van hun eigen repertoire in hun optredens. Als Gene Simmons, de bassist van KISS, een optreden ziet in de Starwood Club in 1977, is hij zo onder de indruk dat hij studiotijd financiert voor een demo-opname. Op voordracht van Simmons krijgen ze een platendeal aangeboden van Warner Bros en in 1978 brengen ze hun titelloze debuutalbum met voornamelijk hardrockrepertoire uit. Dit debuutalbum wordt onthaald als meesterwerk en in 8 maanden tijd is het album platina in Amerika. Vooral het overrompelende gitaargeluid en de voor die tijd spectaculaire gitaartechniek met niet alleen two hand tapping (waarbij de gitaarhals met twee handen zeer snel wordt bespeeld), maar ook "duikvluchten" met de whammy bar (een speciaal ontwikkeld tremolo-mechanisme) zorgen voor veel opwinding en bewondering. Zeg Eruption (intermezzo-achtig nummer op het album) tegen je gitaarleraar en deze hoopte dat je het nooit zou zeggen. Eddie geeft aan vooral geluisterd te hebben naar Eric Clapton en Jimmy Page, maar in de loop der jaren blijkt hij na intens oefenen daar een geheel eigen geluid van gemaakt te hebben. Door de vocale beperkingen van David Lee Roth moeten Eddie en Michael wel hun snaren een halve toon lager stemmen. Bekendste nummer van het debuutalbum is Runnin' with the devil, waar Eddie meteen al zijn eigenzinnigheid toont door heel even aan het begin van het nummer de snaren bij de stemmechanieken te beroeren.

Veel hardrockbands van naam hebben in die periode liever Van Halen niet in hun voorprogramma, omdat de band de hoofdact compleet overbodig maakt. Daarnaast onderscheidt de band zich van andere hardrockbands, frontman David Lee Roth voorop, omdat ze het leven totaal niet serieus lijken te nemen en vooral met fun bezig zijn en hun muziek met een flinke dosis ironie en zelfspot larderen. Deze nonchalante houding gekoppeld aan hun kwalitatief hoge muzikale vakmanschap (dat dus wel degelijk duidt op serieusheid), blijkt publicitair gezien een gouden combinatie, die later door veel bandjes wordt gekopieerd. Van Halen blijft echter met groot gemak hun klonen voor, ten eerste omdat veel gitaristen het niveau van Eddie van Halen niet halen, ten tweede omdat David Lee Roth geen rol speelt, maar daadwerkelijk zo is als hij zich voordoet.

Al gauw worden de broers in hun vaderland dikke maatjes met Alfred Lagarde, die Van Halen regelmatig in die periode in zijn VARA's Betonuur draait en interviewt. In het jaar 1978 treedt de band op in Nederland, in Amsterdam en Delft, voor een enthousiast publiek en natuurlijk ook voor de trotse Nederlandse familieleden. Hier blijken Eddie en Alex de Nederlandse taal nog niet vergeten te zijn, al is het inmiddels voorzien van een vet Amerikaans accent.

De volgende twee albums (Van Halen II en Women and children first) zijn net zo populair en Van Halen speelt nu optredens als hoofdact, o.a. in Nederland in de Edenhal in Amsterdam in 1979. De band maakt indruk op het Pinkpopfestival van 1980, al wil het niet meewerken aan een live-opname voor de KRO-televisie. Overigens worden er toch stiekem opnamen gemaakt... Het album Fair warning uit 1981 scoort wat minder, maar het daaropvolgende Diver Down uit 1982, dat grotendeels uit covers bestaat, doet het heel goed. Vader Jan van Halen komt ook nog goed van pas op dit album, omdat hij klarinet(!) speelt in het nummer Big Bad Bill (is Sweet William now).

Hoewel in de VS en Europa (met name Nederland natuurlijk) zeer populair, zijn de leden dan nog steeds geen supersterren. Eddie is wel zeer geliefd bij gitaristen en wint vele jaren achter elkaar allerlei polls als beste gitarist, iets dat David Lee Roth op den duur niet lekker zit, omdat dat de aandacht te veel op Eddie richt. Er komt verandering in hun status door het album 1984, dat mede door de wereldwijde hit Jump een groot succes is. Op dit album maakt de band voor het eerst gebruik van een synthesizer en hoewel David Lee Roth in het begin nog wat aarzelend staat tegenover het gebruik van elektronische muziekinstrumenten, wordt de band geprezen om hun vernieuwende geluid.

Eerste wrijvingen
Ondanks het succes van het album en de andere hitsingles Panama en Hot for teacher, zit het binnen de band niet helemaal goed. David Lee Roth is niet blij met het gastoptreden van Eddie op het nummer Beat It van Michael Jackson en de band ergert zich steeds meer aan het exorbitante gedrag van Roth op het podium, maar ook vooral buiten het podium. Omdat Roth naar het publiek toe op een handige manier de gevierde jongen speelt is de omgang voor de rest van de band met hem bijna onmogelijk aan het worden. In 1985 brengt David Lee Roth een soloalbum uit (Crazy from the heat). Als hij ook nog de opnamen van het nieuwe Van Halen album traineert, wordt hij uit de band gezet. Roth maalt er niet om, want hij denkt dat Van Halen zonder hem toch ten dode opgeschreven is. Een enorme inschattingsfout, hoewel hij daar in eerst instantie niet mee zit, omdat hij inmiddels toewerkt naar zijn eigen superband met o.a. Steve Vai en Billy Sheehan. De eerste jaren na de scheiding van Van Halen heeft hij ook daadwerkelijk veel succes met deze band. Muzikaal is de band ook veel gedurfder en experimenteler bezig dan Van Halen, maar ook hier spelen ego-problemen Roth op den duur behoorlijk op. Ruzie met Steve Vai zorgt er voor dat Roth langzamerhand afzakt naar de middenmoot en hij zal hier niet meer uit komen.

Nieuwe bezetting
Roth wordt in Van Halen snel opgevolgd door Sammy Hagar (13 oktober 1947) en het eerste album in de nieuwe bezetting (5150) wordt in 1986 een onverwacht groot succes. Het geluid wordt voor een groter publiek aanvaardbaar en verschuift van onvervalste hardrock naar stevige rockmuziek met popinvloeden. Zanger Sammy blijkt als podiumartiest minder spectaculair dan David Lee Roth, maar kan veel beter zingen en speelt ook nog eens behoorlijk gitaar. En waar de laatste jaren met David Lee Roth de gezichten op strak stonden, lijkt met Sammy ook het plezier weer helemaal terug in de band. Dat is bijvoorbeeld goed te zien op de live-opname Live without a net waar de band speelt of hun leven er van afhangt, maar met een gezonde dosis lol op het podium.

De opvolgers van 5150, in 1988 OU812 (min of meer een eerbetoon aan de dan net aan overmatig drankgebruik overleden vader van de broers, Jan van Halen) en in 1991 For Unlawful Carnal Knowledge zijn ook succesvol, al neemt de belangstelling buiten de VS behoorlijk af. Dit komt waarschijnlijk vanwege het feit dat Sammy Hagar in Europa relatief onbekend is en bovendien storend clichégedrag vertoont, waardoor de band veel meer "doorsnee" overkomt dan tijdens de periode met grappen en grollen met toen nog David Lee Roth. Ook grote hits blijven in het oude continent uit.

In Nederland echter houdt de band een fanatieke aanhang, die vooral via omroep Veronica nog regelmatig op een portie Big Rock wordt bediend. Harry Vermeegen gaat in het programma "Die Twee" zelfs begin jaren negentig bij de broers op visite in hun eigen 5150 Studio en vraagt wat zij van Nederland vinden. Zuchtend reageren de broers (op de zoveelste keer dat deze obligate vraag aan hen gesteld wordt) met gevoel voor ironie en in het Nederlands dat zij het maar een kikkerland vinden, maar toch... een prachtig land. Ook houden zij nog steeds van haring (Eddie: tegenover het Concertgebouw in Amsterdam staat de beste haringkar), drop en kroketten. En in hun jonge jaren keken ze vooral naar... Pipo de clown!

Gary Cherone (ex-zanger Extreme) is vanaf 1998 de zanger van Van Halen.

Websites: GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Van_Halen


Pageviews vandaag: 131.