kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Percy Grainger

Percy (Aldridge) Grainger

Percy Aldridge Grainger geboren Brighton, Brighton, Melbourne 8-7-1882, gestorven White Plains, New York 20 februari 1961
Australisch-Amerikaans componist, pianist, dirigent en saxofonist.

Percy Grainger is vooral belangrijk als componist van op het Amerikaanse leven en de Amerikaanse kunst (literatuur, folklore, enz.) geïnspireerde muziek.

Hij verzamelde meer dan 500 Engelse, Ierse en IJslandse folk songs, die de basis vormden voor zijn British Folk Music Settings zoals Country Gardens, Molly on the Shore, Sheperd's Hey en Irish Tune from County Derry. Hij maakte met regelmaat van zijn werken versies voor andere bezettingen, voor harmonieorkest (Wind Band of Military-Band), voor blazerkwintet (Wind-Quintet) en voor een of twee piano's.

Ten slotte hield hij zich bezig met 'tree music', waarin microtonen (kwarttonen, achtste tonen) centraal staan en waarin het ritme geheel wordt vrijgelaten. Daartoe stelde hij verschillende muziekmachines samen (halfmechanische voorlopers van synthesizers).

Grainger gaf in twee opzichten grond voor controversie. Ten eerste was hij een verklaarde sadomasochist en ten tweede was hij een verklaarde racist en antisemiet. Deze xenofobie was vol inconsequentie en excentriek: hij bewonderde folkloristische muzikale vormen en was bevriend met Duke Ellington en George Gershwin. Aan de andere kant maakte hij gebruik van een door hem als blue-eyed English genoemde stijl in zijn brieven en zijn muziekhandschriften.

levensloop
De in Melbourne geboren Grainger studeerde bij zijn moeder Rose, een bekend pianopedagoge, en Louis Pabst.

Hij debuteerde op tienjarige leeftijd.

Na concertreizen als wonderkind studeerde hij piano en compositie bij Knorr en James Kwast aan het Dr. Hoch's conservatorium in Frankfurt en bij Ferruccio Busoni in Berlijn. In deze tijd kwam zijn talent als experimentator naar voren in het gebruik van onregelmatige en meestal ongebruikte metra.

Van 1900 tot 1914 verbleef hij in Londen van waaruit hij uitgebreide concerttournees ondernam en een grote liefde opvatte voor met name Scandinavië - Grieg was een persoonlijke vriend van hem evenals Delius in Engeland.

Al voordat hij lid werd van de Englisch Folksong Society in 1905 is de affiniteit met en de aantrekkingskracht van dit genre in zijn muziek terug te vinden, zoals blijkt uit de op 17-jarige leeftijd geschreven Youthful Suite.

Vanaf 1906 raakt hij bevriend met Edvard Grieg, die hem beïnvloedde. Percy Grainger sprak vloeiend Noors en had een zuiver begrip van Griegs muziek. Hij raakte in deze tijd ook geïnteresseerd in het verzamelen en vastleggen van authentieke volksliederen uit het landelijke Engeland. Vanaf 1906 gebruikte hij de fonograaf met wasrollen om opnames te maken en de muziek dan later uit te schrijven.

Aan het begin van de Eerste Wereldoorlog in 1914 ging Percy Aldridge Grainger naar de Verenigde Staten van Amerika, waar hij een verzoek indiende om burgerrechten te krijgen. In Amerika werd hij ondermeer voorzitter van de muziekafdeling van de Universiteit van New York.
Toen de Verenigde Staten in 1917 ook in de oorlog betrokken werden, ging hij als musicus naar een militaire kapel, eerst als saxofonist, later als dirigent. Met de kapel gaf hij talrijke concerten. Hij reisde uitgebreid in Noord-Amerika, Europa, Zuid-Afrika en Australië en bezocht diverse landen meerdere malen. In 1918 werden hem de Amerikaanse burgerrechten toegekend.

Van 1919 tot 1931 doceerde hij aan het Music-College in Chicago.

Zijn pianowerk Country Gardens bracht hem ook als componist de doorbraak en werd een "hit" van toen, maar Grainger zelf zou weinig vreugde aan dit werk beleven. Toen het met zijn financiële zaken beter ging, vertrok hij met zijn moeder naar de rijke New Yorkse wijk White Plains. Maar de gezondheid van Rose Grainger ging terug en zij pleegde in 1922 zelfmoord.

Zijn pianistische en vooral compositorische activiteiten werden in de loop van de tijd meer en meer overschaduwd door het volksmuziekonderzoek.
Bij het verzamelen van deze volksmuziek beperkte Grainger zich niet alleen tot Engeland, ook maakte hij een aantal studiereizen door het Deense Jutland, waar hij samen met de folklorist Kristensen zo'n 500 nummers vastlegde. Later ontstonden hiervan orkestversies die behoren tot de belangrijkste van zijn werken.

In november 1926 leerde hij de Zweedse kunstenares en dichteres Ella Ström kennen en zij verloofden zich onmiddellijk. Zij trouwden in 1928. Het huwelijksfeest was een belangrijk en merkwaardig gebeuren in de Hollywood Bowl waar hij op een concert voor 20.000 luisteraars gaf, met een orkest van 126 muzikanten en een koor, die zijn nieuwst compositie To a Nordic Princess uitvoerden.

Van 1932 tot 1933 werd hij deken voor muziek aan de New York University, hij zette jazz in het leerplan en won Duke Ellington als docent.

In 1935 begon de Universiteit van Melbourne,

In 1938 opent hij in Melbourne een door hemzelf opgezet Grainger Museum waar hij (een deel van) zijn materiaal stationeert en ook op andere manieren mogelijkheden aan derden biedt om op dit terrein aan de slag te gaan.

In 1940 vertrokken de Graingers naar Springfield, Missouri, vanwaar hij op reis ging om in de Tweede Wereldoorlog een reeks militaire concerten uit te voeren.

Na de oorlog ging zijn gezondheid achteruit, zijn pianistische vakbekwaamheid verminderde en zijn interesse voor klassieke muziek verflauwde.

In zijn laatste levensjaren ontwikkelde Grainger in samenwerking met Burnett Cross de Free Music Machine, een voorloper van de Synthesizer.

Graingers oeuvre zelf verdient inmiddels ook uitgebreid onderzoek. Behalve met de 'famous folk-settings' heeft hij zich namelijk ook op andere fronten van de muziek bezig gehouden. Zich afzettend tegen de Centraaleuropese traditie die hem in Frankfurt was onderwezen, deed hij tal van experimenten met vrije en onregelmatige ritmiek, daarbij de natuur (water) en gesproken woord als leidraad gebruikend. Ook ensemble- improvisatie en onzinteksten komen voor. Het bekende Handel in the Strand is een resultaat van zijn spelen met Edwardiaanse variëté-muziek. Steeds blijkt dat Grainger een fijn oor voor details had en die nauwkeurig wist te gebruiken, terwijl hij tevens een duidelijk herkenbare stijl heeft. Een voorliefde voor ongebruikelijke orkestinstrumenten is te horen in zijn hele uitgebreide oeuvre, dat alle bewerkingen en verschillende versies meegerekend ruim duizend nummers omvat. muziek van de uit Australië afkomstige Percy Grainger (1882-1961) heeft veel verwantschap met de contemporaine Engelse muziek, zoals die van bijvoorbeeld Vaughan Williams, maar mag aanspraak maken op een eigen plekje binnen die traditie door de originaliteit ervan.
Op deze cd trekken alleen al Grainger's arrangementen van twee pianostukken van respectievelijk Debussy en Ravel de aandacht, door de oorspronkelijkheid waarmee de typische pianoklanken voor het orkest zijn vertaald.
Ook het uit 1901 daterende "Train music", oorspronkelijk geschreven voor een ensemble van ruim 150 musici, maar hier in een wat meer bescheiden, en dus praktischer bezetting opgenomen, is een staaltje van Graingers originaliteit.
Uit 1916 dateren "The warriors", een duidelijk door "Le sacre du printemps" geïnspireerde compositie, geschreven voor een nooit gerealiseerd ballet en de "Suite 'In a nutshell'", een samenstelsel van eerder gecomponeerde losse stukken.
Als één van Grainger's fraaiste werken wordt het in 1939 geschreven "Lincolnshire Posy" beschouwd; een ruikertje volksliedjes, die Grainger in het begin van de eeuw in Lincolnshire noteerde. Grainger wilde echter niet alleen maar de melodieën arrangeren, maar ook de personen die de liederen voor hem zongen - meestal nogal kleurrijke figuren - portretteren, hetgeen de diversiteit van het geheel ten goede is gekomen. Alles bij elkaar is deze uitgave zowel een eerbetoon aan Grainger als aan Simon Rattle en 'zijn' Birmingham Symphony Orchestra, die andermaal een zeer fraaie cd hebben weten te maken.

CD Titel: Piano music
Stijl: piano/clavecimbelrecital
Uitgebracht op: 17 oktober 1996
oeuvre voor piano solo van Percy Grainger (1882-1961) omvat zo'n negentig stukken. Ongeveer éénderde daarvan is gebaseerd op muziek van anderen en variëert van een zetting van een 13e eeuwse carol tot een zetting van een werk uit "Der Rosenkavalier" van Richard Strauss. De andere werken zijn, op éen na, allemaal bewerkingen van orkest- of andere instrumentale zettingen. Daarnaast maakte hij bewerkingen van volksliedjes. Grainger had een haat-liefde verhouding met de piano. Hij was een uitstekend pianist, maar beschouwde het als belediging van de muziek om een bepaald muzikaal idee aan te moeten passen aan de mogelijkheden van twee handen, hamers en snaren. Historici menen echter dat het meesterschap van Grainger's composities en in het bijzonder die van contrapunt, het beste tot uitdrukking komt in zijn composities voor piano. Pianist Marc-André Hamelin zette een aantal van deze pianostukken op cd. Te beluisteren zijn o.a.: "Jutish medley", "Colonial song", "The merry king", "Shepherd's hay" en "Walking tune". (L.W.)_

CD Titel: Jungle book
Stijl: liederen (ook met orkest)
Uitgebracht op: 11 juni 1996
Percy Grainger (1882-1961) aan de cyclus "Jungle book", gebaseerd op de gedichten van Kipling. Het werk bestaat uit elf delen waarvan vijf voor koor a capella en zes voor koor met instrumentale begeleiding. Kenmerkend voor de muziek is de toepassing van onregelmatige ritmiek en de gekozen (vrije) harmonieën. Ook de orkestratie bevat verrassingen: ukulele, mandoline, harmonium, saxofoons, hoorns, klarinetten en contrabassen. Grainger voltooide de cyclus in 1947. Het werk is min of meer een aanklacht tegen de beschaving. Evenals Kipling kiest Grainger voor de natuur (vrijheid) als basis. In de gedichten van Kipling komen vrijwel geen mensen voor. Hij beschrijft de wereld door de ogen van de wilde dieren of door de ogen van Mowgli, het 'mensenjong' dat opgroeit in de jungle. De muziek geeft weer eens een andere kijk op het verhaal dat bij de meesten vooral bekend is geworden door de Disneyfilm. "Jungle book" is voor het eerst op cd opgenomen en wordt gecombineerd met enkele zettingen van volksmuziek. Uitvoerenden zijn sopraan Libby Crabtree, tenor John-Mark Ainsley, bariton David Wilson-Johnson, Polyphony koor en orkest o.l.v. Stephen Layton. (L.W.)_

CD Titel: Danny boy
Stijl: liederen (ook met orkest)
Uitgebracht op: 2 april 1996
Percy Grainger (1882-1961) was een bijzonder mens. Gedurende zijn leven componeerde hij in veel stijlen en bewerkte bovendien zijn eigen composities eindeloos. Hij richtte zich vooral op wat de 'muziekmarkt' van hem vroeg. Ook als pianist was hij populair en stond hij bekend als virtuoos, maar ook als 'clown' op het instrument. Grainger werd geboren in Australië, studeerde o.a. in Duitsland en vestigde zich uiteindelijk in Amerika. Zijn belangstelling ging uit naar volksmuziek. Hij arrangeerde folksongs uit Australië, Wales, Ierland en Amerika. De zettingen zijn geschreven voor koor en orkest. Repertoire dat ook nu nog bekend en geliefd is. Denk maar eens aan "Irish tune from County Derry" dat beter bekend is onder de naam "Danny Boy" en "Scotch Strathspey and Reel" dat wij beter kennen als "What shall we do with the drunken sailor". Veertien van deze stukken, waaronder enkele die nog niet eerder waren te beluisteren, zijn op cd gezet door het Monteverdi Choir en een voor deze gelegenheid samengesteld orkest onder de naam English Country Gardiner Orchestra. Koor en orkest staan onder leiding van niemand minder dan John Eliot Gardiner die ook met deze opname weer aangenaam verrast. Het uitgebreide cd-boekje bevat leuk geschreven en informatieve toelichtingen op de liederen en teksten en het leven van Percy Grainger. (L.W.)_

Componist: Grainger, Percy (1882-1961 componist)
Stijl: oratoria - missen - cantates etc.
Uitgebracht op: 13 juni 1995
Toelichting: Een ontmoeting in Londen in 1906 tussen Percy Grainger (1882-1961) en Edvard Grieg 1843-1907) blijkt voor beiden een belangrijke gebeurtenis. Grieg vindt eindelijk een pianist die zijn werken geheel naar wens uit kan voeren. Grainger is gefascineerd door de scandinavische landen en krijgt de gelegenheid wat langer rond te kijken. Een hele zomer verblijven de beide musici in 'Troldhaugen' het huis van Grieg. Grainger, afkomstig uit Australië, heeft grote belangstelling voor andere culturen, zeker ook die buiten Europa. Grieg vindt zijn inspiratie grotendeels in de eigen cultuur, de volksmuziek. Op deze cd zijn beide werelden samengebracht. Van Edvard Grieg worden de vier psalmen opus 74 uitgevoerd die gebaseerd zijn op oude Noorse kerkmelodieën. Het is zijn laatste complete werk. Van Percy Grainger zijn vooral zettingen van volksmelodieën uit diverse landen opgenomen. Ze hebben titels als: The gipsy's wedding day, Dalvisa (zweeds), Australian up-country song, Near Woodstock town etc. De werken worden stijlvol uitgevoerd door 'Polyphony' o.l.v. Stephen Layton. (L.W.)_

Percy Grainger (1882-1961) vestigde zich in New York in 1914 en hij liet zich in 1918 naturaliseren. Ondanks zijn vele drukke activiteiten was hij als docent, dirigent en uitvoerende gedurende de zomer betrokken bij het Interlochen Music Camp, vlakbij Travers City, Michigan. Hij speelde sopraan- en baritonsaxofoon en was zijn leven lang zeer betrokken bij de rietinstrumenten. Door zijn contacten in Interlochen maakte hij tussen 1936 en 1946 verschillende arrangementen voor homogene blaasgroepen, meestal voor saxofoons of klarinet, van werken van J.S. Bach, des Pres, Jenkins, Lawes, le Jeune en Scarlatti. Veel van deze arrangementen zijn nu te vinden in het “Granger Archive” in Sydney, Australië. Het clarinet choir arrangement van 'The Immovable Do' of 'The Cyphering C', geschreven tussen 1933 en 1939, oorspronkelijk voor negen strijkers en orkest, werd gepubliceerd door Schirmer in 1941 samen met vier andere versies. The Three Ravens, gebaseerd op een oude Engelse melodie was al voor 1902 geschreven en gereviseerd in 1942/3 en uitgegeven door Schott, London in 1950. Het is geschreven voor baritone solo, koor en vijf klarinetten of fluit en vier klarinetten.
Bron: Capriccio Clarinet Orchestra - Ontstaan Clarinet Choir


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 127.