kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 14-10-2008 voor het laatst bewerkt.

Niels Gade

Niels Vilhelm/Wilhelm Gade geb. 22-2-1817 Kopenhagen, gest. 21-12-1890 Kopenhagen
Deens componist, violist en dirigent

Niels Gade was de zoon van een instrumentenmaker en kreeg vioolles van zijn vader. Hij trad al op jonge leeftijd (1833) als solist op. Hij groeide op in een muzikale omgeving en legde al vroeg muzikaal talent aan de dag. Zijn ouders waren niet in goeden doen en pas op zijn 15e jaar was het mogelijk professionele muzieklessen te krijgen in viool, muziektheorie en compositie. Zijn leraren waren Christopher Ernst Friedrich Weyse en Andreas Peter Berggreen.

Binnen twee jaar werd hij aangenomen als junior-violist bij het Koninklijk Orkest in Kopenhagen. Zijn eerste composities waren echter niet zo succesvol. Toen het Koninklijk orkest zijn ouverture Socrates speelde, verbrandde hij het werk uit teleurstelling.
Deze jaren waren belangrijk voor Gade's ontwikkeling omdat hij zich in artistieke kringen begon te bewegen en de Duitse romantische literatuur en muziek uit die tijd leerde kennen, waarbij hij in het bijzonder de werken van Mendelssohn en Schumann waardeerde.

In 1840 nam Niels Gade deel aan een door de Muziekvereniging van Kopenhagen uitgeschreven wedstrijd voor componisten. Hij won de eerste prijs met zijn ouverture Efterklange af Ossian op. I. Dankzij deze ouverture viel hij op en trok in het bijzonder de aandacht van Mendelssohn, die eerst aangewezen was als jurylid, maar niet aanwezig had kunnen zijn en daardoor geïnteresseerd was geraakt in de afloop van de wedstrijd.

In 1841-42 componeerde Gade zijn Eerste Symfonie, maar deze werd door de Muziekvereniging afgewezen als zijnde "te Duits". Gade stuurde het naar Mendelssohn, dirigent van het Leipzig Gewandhaus orkest, die er enthousiast over was. Mendelssohn voerde het voor het eerst uit in maart 1843 en het werd een enorm succes. Later in datzelfde jaar reisde Gade naar Leipzig, waar hij Mendelssohn en Schumann ontmoette en werd aangenomen als leraar aan de Muziek Academie en als assistent dirigent van Mendelssohn van het Gewandhaus Orkest. Nadat Felix Mendelssohn Bartholdy in 1847 stierf volgde hij deze op als eerste dirigent maar was in het voorjaar van 1848 gedwongen terug te keren naar Kopenhagen toen de oorlog uitbrak tussen Pruisen en Denemarken.

Hoewel Gade slechts vijf jaar van zijn leven in Leipzig doorbracht waren deze jaren belangrijk voor zijn vorming. De stad werd gezien als een bastion van muzikaal conservatisme waar de waarden van Mendelssohn hooggeacht werden tegenover die van Liszt en Wagner en 'hun muziek van de toekomst'; waarden die Gade misschien in een meer romantische en nationalistische compositorische stijl gestuurd hebben.

Teruggekeerd naar Denemarken in 1848, stortte Gade zich in het muzikale leven van Kopenhagen. Hij reorganiseerde de wegkwijnende Muziekvereniging, door een permanent orkest en koor op te richten dat de eerste Deense uitvoeringen van Beethoven's Negende Symfonie en Bach's Mattheus Passion, zowel als een aantal premières van zijn eigen belangrijke werken uitvoerde.

In 1862 was hij korte tijd dirigent van het Konninklijk Theater en vanaf 1866 was hij mede-directeur van de nieuw opgerichte Academie voor Muziek in Kopenhagen, waar hij ook compositie en muziektheorie doceerde. Bovendien bleef hij steeds componeren en was hij kerkorganist van 1851 tot zijn dood in 1890.

Hoewel Gade's muziek nu niet zo bekend is was hij zeer populair in zijn eigen tijd. Zijn onvermoeibare werk als dirigent, leraar en bestuurder transformeerde het Deense muziekleven, en zijn 8 symfonieën vormden de fundering voor de Scandinavische symfonische traditie.

Als componist trad hij naar voren met een vioolconcert, toneelmuziek, koorwerken, suiten, symfonische muziek, kamermuziek en liederen. Zijn ouverture Efterklang af Ossian bleef lang op het repertoire. Verder harmoniseerde hij vele volksliederen.

Bron: www.aam.co.uk


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 69.