kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Gregoriaans-Koraal

Gregoriaans Koraal

eenstemmig Latijns koorgezang van de katholieke liturgie.

Onder het gregoriaanse koraal verstaat men de, in de Roomse Kerk gebruikte vormen van het eenstemmig gezang. Deze eerst niet schriftelijk vastgelegde godsdienstige gezangen werden in hun geordende en gesloten vorm sinds de achtste eeuw in een soort legendevorming aan paus Gregorius toegeschreven. Men beschouwde ze als een afgesloten muzikaal repertoire en gaf ze daarom de verzamelnaam "gregoriaans koraal".
Ook na Gregorius werd het Roomse gezang nog eeuwen lang verspreid zonder geschreven versie. Vooral aan de Franken danken wij de overlevering, van dit meer dan 3000 melodieën rijke bestand van het gregoriaans koraal.

In het jaar 802 werd namelijk op bevel van Karel de Grote het Roomse gezang in het Frankisch Rijk ingevoerd. Daarbij gebeurde het zingen van de liturgie niet met behulp van zangboeken maar door speciaal hiervoor opgeleide zangers van Rome. De gezangen werden dus alleen mondeling geleerd en doorgegeven en leefden alleen dan voort, wanneer elke generatie opnieuw de schat aan melodieën leerde. Gaf een zanger een melodie verkeerd door, dan werd ze verkeerd geleerd en verspreid.

De latere schriftelijke overlevering, die pas na de tiende eeuw aantoonbaar is, vormde de neerslag van deze mondelinge overlevering. De liturgische gezangen van de Roomse liturgie uit de tijd van Gregorius, zijn dus niet identiek met datgene, waaronder wij "gregoriaans koraal" verstaan. Hieraan gaat een zelfstandig repertoire vooraf.

Het Oudroomse koraal is de voorloper van het Gregoriaanse koraal. De oudste schriftelijke getuigenissen van deze melodieën, vindt men in de neumen handschriften van de tiende en de elfde eeuw (bijv. Codex St. Gallen). Teksten zijn al in de misantifonaria van de achtste en negende eeuw (Graduale van Monza) vastgelegd.

Het enige stijlmiddel van het gregoriaanse koraal ligt in de melodische lijn. Want elke melodische stijl heeft zijn welbepaalde plaats binnen de liturgie. Er wordt geen tekst aan de hand van zijn melodische vorm vastgesteld, maar een en dezelfde tekst kan melodisch verschillend behandeld worden, wanneer hij op verschillende plaatsen van de liturgie staat. Anderzijds kan dezelfde melodie aan verschillende teksten toegewezen worden, wanneer ze liturgisch gelijkaardig zijn. De in het gregoriaans gebruikte toonaarden zijn de kerk-toonaarden.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 12.