kunstbus

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


Grote glazen jaren vijftig/zestig plafonnière

Grote gele met groene en zwarte fantasie-motieven versierde jaren vijftig/zestig plafonnière met drie lichtpunten.
Prijs: € 65

Dit artikel is 11-01-2016 voor het laatst bewerkt.

cello

Verkorting voor violoncel(lo), behoort tot de groep van de strijkinstrumenten.

De cello heeft een lage en warme klank.

De uit de familie van de violen stammende violoncel onderscheidt zich qua bouw eigenlijk alleen door zijn grootte met de viool. De violoncel heeft een rompgrootte van ongeveer 75 cm, een snaarlengte van 68-70 cm. en een totale lengte van ongeveer 120 cm.. Kleinere afmetingen van de cello worden aangeduid als 1/16, 1/8, 1/4, 1/2 en 3/4 cello's.

De cello heeft twee f-gaten en de vier op de van laag naar hoog gestemde tonen c, g, d en a kunnen getokkeld of met een wat kortere strijkstok dan die van de viool gestreken worden. Een barokcello kan ook wel eens vijf snaren hebben.

De cello wordt altijd zittend gespeeld. Een intrekbare steun aan de onderzijde van ed cello dient ertoe de tegen de linkerknie en de borstkas van de cellist geleunde romp op de juiste hoogte op de grond te laten steunen.

Genoteerd wordt de violoncelstem meestal in de bassleutel, soms echter ook in tenor- of vioolsleutel.
Gaan de cello's unisono met de één octaaf dieper gestemde contrabassen, dan volgt voor beide instrumenten samen een notatie in het onderste systeem van de partituur. Wordt de contrabas een zelfstandige stem toebedeelt, dan staat deze helemaal onderaan en die van de cello direct daarboven.

De eerste cello werd in de zestiende eeuw gebouwd. Als uitvinder wordt een geestelijke uit Tarascon beschouwd. Door Gasparo da Salò (1540-1609) werd de cello verder ontwikkeld en door de vioolbouwerfamilies Amati en Stradivari uit Cremona geperfectioneerd.

In de 16e en 17e eeuw gold de cello als een zuiver begeleidingsinstrument. Bij barokmuziek neem de cello vaak de basso continuo partij voor z'n rekening.
Pas Antonio Vivaldi en Johann Sebastian Bach bevestigden met hun talrijke composities voor cello zijn functie als solo-instrument, net als Joseph Haydn met zijn vijf en Luigi Boccherini met zijn vier celloconcerten.

In het symfonieorkest heeft de cello vooral een begeleidende rol. In een orkest zitten de cello's aan de rechterhand van de dirigent, met daarachter de contrabassen. Op de cello wordt voornamelijk klassieke muziek gespeeld, maar ook in popmuziek en rockmuziek tref je soms een cello aan.
Verder is een cello onmisbaar in een strijkkwartet of in een kamerorkest; meestal ook in een pianotrio. Ook zijn er vele concerten, sonates, suites enz. geschreven met de cello als solo-instrument.

De cello kent een tweetal relatief zeldzame klankverschijnselen die niet in elke cello voorkomen. De verschijnselen hebben ter aanduiding een dierennaam gekregen:

De cello in Jazz, Pop en metal
. Cello een instrument puur voor klassieke muziek? Nee! Het instrument wordt al jaren veel gebruikt in (sombere) popballads. In Duitsland mag Wolfram Huschke als popcellist vele CD's. Ook in de jazz kom je de cello steeds vaker tegen. Voorloper van de cellojazz is de Nederlander Ernst Reijseger.
. Apocalyptica, een metalband uit Finland, speelt al jaren met alleen cello's nummers van beroemde metalbands als Metallica na. Na hun eerste 2 albums, waar voornamelijk Metallica nummers te horen waren, zijn ze eigen nummers gaan schrijven. Naast snoeiharde metalmuziek spelen de bandleden van Apocalyptica ook in symfonieorkesten.
. De cello neemt ook een belangrijke rol in op de CD Nirvana Unplugged, waarbij de band voor die gelegenheid werd uitgebreid met een celliste. De rockband Therapy? voegde eind jaren 90 ook een cellist toe aan de bezetting om tot een breder geluid te komen. Daarnaast heeft de cello ook een zeer belangrijke rol in het nummer Wonderwall van Oasis.

Klankproblemen
. De muis: In de klankkast van de cello hopen zich na verloop van tijd stofdeeltjes op, die een klein korreltje kunnen vormen. Het voorzichtig heen en weer schudden van de cello kan het stofkorreltje in de klankkast hoorbaar maken. Het kan voor het getrainde gehoor hoorbaar zijn tijdens een opvoering en deze muis kan dus maar het beste verwijderd worden. Dat kan door de cello voorzichtig ondersteboven te houden de cello rustig heen en weer te wiegen. Met geduld kan het stofballetje dan via de f-gaten de klankkast verlaten.
. De wolfstoon: een schelle toon op de cello die ongewenst is. Deze klank komt ook voor bij goede cello's, maar niet alle cello 's hebben een wolf. De wolf is voor de goede bespeler niet moeilijk te vinden en ligt meestal tussen de E en de F. Een middel hiertegen is het plaatsen van een zogenaamde wolfdemper. Deze klem wordt geplaatst op een van de snaren, tussen de kam en het staartstuk. Een wolfsklem is te koop in de betere muziekzaak, de juiste plaatsing ervan vereist enige expertise.

Composities
Voorbeelden van composities voor de cello:
. Kol Nidrei van Max Bruch
. Rococovariaties ("Variaties op een Rococo Thema") voor cello en orkest van Pjotr Iljitsj Tsjaikovski
. Cellosonates van van Ludwig van Beethoven, Johannes Brahms, Antonio Vivaldi, Zoltán Kodály
. Celloconcerten van Dmitri Sjostakovitsj, Antonio Vivaldi, Antonín Dvořák, Edward Elgar, Joseph Haydn, Luigi Boccherini, Robert Schumann
. Zes suites voor onbegeleide cello van Johann Sebastian Bach
. Bachianas Brasileiras nr. 1 (8 cello's) en nr. 5 (sopraanstem en 8 cello's) van Heitor Villa-Lobos

Accessoires
Er zijn vele accessoires voor de cello, (sommige zijn belangrijker dan de andere).
. Hars wordt voor het spelen aangebracht op de haren van de strijkstok. Dit bevordert de wrijving met de snaren met het spelen en zorgt voor een mooi spel.
. De cellolat kan een simpel houten plankje zijn met gaatjes erin en een touw aan het eind erdoorheen. Het touw wordt onder de stoelpoot geschoven en de pin van de cello gaat in een gat van de cellolat. Hierdoor zal de cello tijdens het spelen niet wegglijden op een gladde vloer. Een alternatief hiervoor is om gewoon een rubberen dopje over de pin te schuiven (hoewel dit niet altijd handig is).
. De wolfsklem wordt soms geplaatst tussen de kam en het staartstuk om het wolven tegen te gaan.
. De sordino wordt gebruikt om de hoge tonen van de cello te dempen. Hierdoor wordt het volume lager en de klank "warmer".
. Vochtigheidsregelaars worden gebruikt om de vochtigheid in en rondom de cello op een goede en constante hoogte te houden.

Beroemde cellisten zijn: Pau Casals, Yo-Yo Ma, Mischa Maisky, Jacqueline du Pré, Giovanni Ricciardi, Mstlav Rostropovitsch, Paul Tortellier (uitvinder van de "kromme pin"), Frances-Marie Utti


Copyright, This article is licensed under the GNU Free Documentation License. It uses material from the Wikipedia article http://nl.wikipedia.org/wiki/Violoncel

(advertentie)
Er staan 3 artikelen in onze webwinkel Kunstbus


Grote glazen jaren vijftig/zestig plafonnière

Grote gele met groene en zwarte fantasie-motieven versierde jaren vijftig/zestig plafonnière met drie lichtpunten.
Prijs: € 65

Pageviews vandaag: 165.