muziekbus







De ZaterdagMatinee

De ZaterdagMatinee is een aantrekkelijke concertserie van de publieke omroep, bestemd voor uitzending op Radio 4.

Sinds het allereerste concert in 1961 is de reputatie almaar gegroeid. Tegenwoordig laat een nieuwsgierig publiek zich in het Amsterdamse Concertgebouw week na week verrassen. Al jaren zendt Radio 4 de concerten op zaterdagmiddag live uit.

Website: www.radio4.nl

Een matinee is een uitvoering die plaats vindt in de ochtend of voormiddag.

Werkende stand
De concertserie begon als Matinee op de vrije zaterdag in een prozaïsche context: na het afschaffen van de 48-urige werkweek hadden werknemers begin jaren zestig opeens veel meer vrije tijd. De socialistische omroepvereniging VARA wilde zijn achterban bij een zinvolle invulling daarvan graag helpen. Het nieuwe hoofd van de muziekafdeling, Hans Kerkhoff, mocht aan de slag met een klassieke concertreeks voor de ‘werkende stand’.

Na een korte zangerscarrière als bas-bariton begon Hans Kerkhoff vlak na de Tweede Wereldoorlog zijn loopbaan bij Radio Herrijzend Nederland en de VARA. Bovendien was hij vanaf het begin betrokken bij de ontwikkeling van de orkesten en het koor van de omroep. In 1961 ging onder zijn leiding Vara’s Matinee op de Vrije Zaterdag van start die hij tot zijn pensioen in 1977 leidde. Voor Vara Radio maakte hij decennia lang programma’s die bij een groot publiek geliefd waren.

Kerkhoff benutte zijn artistieke vrijheid ten volle, onder de leus: ‘Luister toch niet altijd naar die bekende stukken – er is zoveel meer’. Zijn eerste programma op 23 september 1961 opende met de Ouverture ‘Cyrano de Bergerac’ van Johan Wagenaar. Het vervolg, met werk van Liszt, de Falla en Ravel, was nog niet echt revolutionair. Toch lieten de arbeiders het afweten. De Grote Zaal zat half vol, ook al kostte een kaartje maar drie gulden, nog geen anderhalve euro. De traditionele muziekelite uit Amsterdam-Zuid kwam evenmin opdagen. Die vertrouwde het socialistische initiatief nog niet.

VARA-matinee
Nederlandse en eigentijdse muziek werden stevige pijlers onder de ‘VARA-matinee’, zoals de serie al snel werd genoemd. Daarnaast had Hans Kerkhoff een voorkeur voor concertante opera. Hij speurde naar minder bekende stukken, zoals Iris van Mascagni, of Mosè in Egitto van Rossini. En hij had een neus voor talent: in de Sovjet-Unie kwam hij de pianist Youri Egorov op het spoor en het jeugdige dirigeertalent Valery Gergiev. ‘Blikken vol Russen’, zou Kerkhoffs opvolger Kees Hillen zich later herinneren.
Het Nederlandse publiek leerde het eigenzinnige karakter van de Matinee waarderen. Goede smaak, stijlgevoel, lefklassieke muziek bleek plooibaarder dan de ijzeren concertformule van ouverture, soloconcert en symfonie deed vermoeden. De Matinee zocht naar optimale combinaties van orkesten, dirigenten, solisten en repertoire. Vooral in eigentijdse muziek – voor velen een kwestie van ‘tuut-piep-knor’ – lag een uitdaging.

Nadat Jan Zekveld in 1983 het roer van Kees Hillen had overgenomen, pakten de programma’s met hedendaagse muziek steeds vernuftiger uit. Zekveld leverde graag een historische of stilistische context. Zo plaatste hij het Derde hoboconcert van Bruno Maderna (1973) naast muziek uit Pfitzners opera Palestrina en Des Knaben Wunderhorn van Mahler. Los zand? De programmeur vond een rode draad in de romantische toon die nieuwlichter Maderna aansloeg.
Onder Zekveld – die tussen 1993 en 1999 tijdelijk plaatsmaakte voor André Hebbelinck – groeide de Matinee uit tot een compromisloze concertserie van het hoogste artistieke niveau. Hij programmeerde de symfonieën en strijkkwartetten van Sjostakovitsj, ver voordat de Rus een publiekslieveling werd. Hij bedacht geïnspireerde series rond Stravinsky en Messiaen. Hij zette compositieopdrachten uit en grossierde in premières. En altijd weer zette de Roemeense sopraan Nelly Miricioiù het Matinee-publiek in vuur en vlam.

Klinkende dialoog
Ook de omroeporkesten hebben volop geprofiteerd van de ZaterdagMatinee. De concertreeks werd cruciaal voor hun artistieke vorming, door de kennismaking met levende componisten en het samenwerken met musici van wereldformaat. En natuurlijk door de brede programmering. Ook dat is de Matinee: oppakken wat anderen laten liggen.

De VARA is inmiddels uit de Matinee gestapt. Tegenwoordig wordt de serie gedragen door AVRO Klassiek en NPS Radio, in samenwerking met de TROS. Mede dankzij het Stimuleringsfonds Nederlandse Culturele Omroepproducties zijn concerten sinds 1989 geregeld op tv te zien.
Het 47ste seizoen (2007/2008) is van start gegaan met het 1.352ste concert. Het wordt de eerste Matinee-reeks van de hand van programmeur Kees Vlaardingerbroek. Hij heeft themadagen geïntroduceerd, zoals ‘De heilige stad Jeruzalem’. En hij geeft oude muziek een structurele inbedding, zonder hedendaagse componisten uit het oog te verliezen. Want daarin schuilt de kracht van de ZaterdagMatinee: de klinkende dialoog tussen traditie en moderniteit. (Bron: www.radio4.nl)


Zondagochtend Concert
Elke zondag kunt u van 11.00 tot 12.00 uur in het Concertgebouw genieten van Het Zondagochtend Concert. Een concert in een ongedwongen sfeer voor jong en oud, kenner en liefhebber. Het Zondagochtend Concert wordt altijd rechtstreeks uitgezonden op Radio 4. Het Zondagochtend Concert is een productie van AVRO Klassiek en het Concertgebouw. (radio4.omroep.nl/Zondagochtendconcert)

Vrijdag van Vredenburg
De Vrijdag van Vredenburg is een productie van Radio4, NPS, AVRO, TROS en het Muziekcentrum van de Omroep. Dit seizoen bevat de programmering muzikale hoogtepunten, waaronder het Requiem van Verdi en de Mis in c van Mozart. De concerten worden - wegens de verbouwing van Muziekcentrum Vredenburg - gegeven in de Central Studio's in Utrecht, en - vanaf december 2007 - in Vredenburg Leidsche Rijn. (www.devrijdagvanvredenburg.nl)

privacybeleid