kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Vaste-Voortekens

Vaste Voortekens

(kruisen, mollen, herstellingstekens)

Vaste voortekens zijn kruizen en mollen die aan het begin van de (eerste en iedere volgende) notenbalk staan, tussen vioolsleutel en maatteken, en dan in principe het hele stuk en alle octaven geldig zijn of tot een eventuele toonsoortwisseling of herstellingsteken.

Een muziekstuk staat in een bepaalde toonsoort die wordt bepaald door het aantal en soort van vaste voortekens, de kruisen en mollen dus, vooraan elke muziekbalk en het toongeslacht.

De volgorde van kruizen is: fis, cis, gis, dis, ais, eis, bis
De volgorde van mollen is: bes, es, as, des, ges, ces, fes
Dus twee kruizen voor aan de notenbalk betekent dat elke f een fis wordt en elke c een cis

Voortekens (chromatische tekens)
In de muziek maken maken we regelmatig gebruik van tekens die de noten kunnen verhogen of verlagen. Ze komen op twee manieren voor: aan de sleutel, maar ze kunnen ook op andere plaatsen voorkomen. Een voorteken voor de noot noemen we een toevallige voorteken en betekent dat die noot verlaagd of verhoogd wordt. Deze voortekens zijn maar 1 maat geldig en alleen maar voor de toonhoogte, het octaaf, waar ze in staan (in oudere uitgaven van Franse muziek gelden de chromatische tekens ook voor de andere octaven). Echter wanneer zo'n noot met een boogje wordt overgebonden naar de volgende maat dan geldt het voorteken ook voor de overgebonden noot in de volgende maat. De geldigheidsduur van toevallige chromatische tekens wordt behalve door de maatstreep ook uitgeschakeld door sleutelwisseling.

# Een kruis betekent dat die noot met een halve toonsafstand verhoogd wordt. De notennaam wordt verlengt met -is (bijv. fis, cis enz).
X = dubbelkruis = tweemaal halve toon hoger spelen (isis)

b Een Mol voor de Noot betekent dat die Noot een halve toonsafstand verlaagd wordt. De notennaam wordt verlengd met -es.
bb = DUBBELMOL. De noot wordt hierdoor met een hele toon verlaagd (-eses).Tweemaal halve toon lager spelen (eses of ses)

Het herstellingsteken

haalt kruizen en mollen weg. De toevallige voortekens zijn één maat geldig. Als een kruis of mol voor het eind van de maat moet vervallen schrijf je een herstellingsteken voor de noot. Het herstellingsteken is geldig tot het einde van de maat.

De voortekens (kruis, mol, herstellingsteken) gelden alleen voor het octaaf waarin zij voor het eerst voorkwamen.

Dubbelkruisen of dubbelmollen komen voor in stukken met veel vaste voortekens.

Herinneringstekens: Door sommige componisten wordt ter herinnering het herstellingsteken voor een noot geplaatst wanneer deze noot in een voorgaande maat verlaagd of verhoogd is geweest. Deze herinnering wordt bij voorkeur tussen haakjes geplaatst.

In een lange maat wordt de chromatische verhoging of verlaging soms herhaald. Ook deze herinnering wordt tussen haakjes geplaatst.



Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 104.