kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 18-05-2009 voor het laatst bewerkt.

Theodor Adorno

Theodor Wiesengrund Adorno geboren Frankfurt am Main 11 september 1903 - gestorven Visp, Zwitserland 6 augustus 1969
Duits filosoof, socioloog, musicoloog en componist

Theodor Adorno was lid van de Frankfurtse School evenals Max Horkheimer, Walter Benjamin, Herbert Marcuse, Jürgen Habermas en anderen. Voorts was hij van 1937 tot 1941 de Music Director van het Radio Project in de V.S..

Biografie
De Frankfurter jaren
Adorno bezocht het Kaiser-Wilhelm-Gymnasium, waar hij een hoogbegaafde leerling bleek en al op 17jarige leeftijd als beste van zijn klas zijn diploma behaalde. In zijn vrije tijd nam hij privélessen in compositie van Bernhard Sekles en las samen met zijn 14 jaar oudere vriend Siegfried Kracauer Kritik der reinen Vernunft van Kant.

Aan de universiteit van Frankfurt (tegenwoordig Johann Wolfgang Goethe Universität) studeerde Adorno vanaf 1921 filosofie, musicologie, psychologie en sociologie, waar hij zijn eerste academische werk schreef, een boekbespreking van Schönberg's Pierrot Lunaire. In 1924 sloot hij zijn studie summa cum laude af met een dissertatie over Edmund Husserl. Inmiddels had hij zijn belangrijkste intellectuele partners ontmoet, Max Horkheimer en Walter Benjamin.

Weense periode (1925-26)
In zijn studententijd in Frankfurt schreef Adorno een aantal muziekkritieken. Hij gebruikte zijn relatie met Alban Berg, wiens opera Wozzeck hij in 1924 leerde kennen om in 1925 compositie bij hem te gaan studeren in Wenen. Zijn pianospel vervolmaakte hij tegelijkertijd bij Eduard Steuerman, de maatgevende pianist van de Tweede Weense School, die de meeste pianowerken van Schönberg in première gebracht had. Ook met Arnold Schönberg en Anton Webern van de Tweede Weense School knoopte hij betrekkingen aan.
Vooral Schönberg's revolutionaire atonaliteit, alsook zijn twaalftoonscomposities speelden voor Adorno bij de ontwikkeling van zijn Philosophie der Neuen Musik een beslissende rol.
Schönberg toonde zich weinig onder de indruk van de pogingen een sociaal-filosofische duiding aan zijn muziek te geven.

Van 1928 tot 1931 was hij de hoofdredacteur van het avant-garde muziektijdschrift 'Anbruch'. Zijn concert- en operakritieken die hij tot 1933 schreef waren vanaf het begin filosofisch ingesteld.

Tot de andere belangrijke invloeden uit zijn periode in Wenen behoren Karl Kraus, wiens lezingen hij samen met Alban Berg bijwoonde en in geringere mate Georg Lukács, met wiens Theorie des Romans hij in zijn gymnasiumtijd al dweepte en over wiens Geschichte und Klassenbewußtsein hij een jaar eerder een recensie geschreven had. Met de Praagse schrijver en musicus Hermann Grab onderhield hij in die tijd een nauwe vriendschap.

Vanaf 1931 was hij privédocent, waaraan in 1933 wegens zijn Joodse afstamming een einde werd gemaakt door de nationaalsocialisten.

Oxford periode (1934-36)
In 1934 vluchtte hij voor het Nazi regime en emigreerde naar Engeland hopend op een lectoraat in Oxford, die hij niet kreeg. Hij ondernam een diepgaande studie van de filosofie van Edmund Husserl en bereidde een groter boek daarover voor, dat hij uiteindelijk in 1956 voltooide en onder de titel Zur Metakritik der Erkenntnistheorie verscheen. Om zijn leven te kunnen financieren moest hij regelmatig naar Duitsland terugkeren omdat het deviezenverkeer slecht kleine bedragen toestond. Hij trof daar naast vrienden, zijn ouders en zijn verloofde Margarethe (Gretel) Karplus, met wie hij in 1937 in Londen trouwde.

In 1936 publiceerde het Zeitschrift für Sozialforschung een van Adorno's meest controversiële teksten onder het pseudoniem Hektor Rottweiler On Jazz (Über Jazz), meer een eerste polemiek tegen de bloeiende entertainment en cultuur industrie, dan een uiteenzetting over deze muziekrichting.
Hij onderhield een uitgebreide correspondentie met Max Horkheimer die als banneling in de V.S. leefde, die hem werk aanbood in Amerika.

Amerikaanse periode (1938-49)
Theodor Adorno werkte van 1938-49 in Noord-Amerika. In New York werd Adorno medewerker aan Horkheimer's Institute for Social Research.

Vanaf 1950 werd hij hoogleraar aan de universiteit van Frankfurt.

Hij componeerde koorwerken en liederen.

website: de.wikipedia.org


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 111.