kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Sturm-und-Drang

Sturm und Drang (muziek)

De zogenaamde Sturm und Drang van het begin van de jaren zeventig 18de eeuw is een verheviging van wat zich in de Empfindsamkeit al aankondigde, de ontdekking van het heftige persoonlijke gevoel.

Style galante (Scarlatti), daarna Empfindsamkeit (empfindsam=sentimenteel)(rond 1750) en vervolgens Sturm und Drang zijn termen waarmee men beoogt aan te geven dat het mode begon te worden (complexe) gevoelens in muziek tot uitdrukking te brengen.

Sturm und Drang: grote contrasten, expressieve sprongen, onverwachte modulaties,
Van belang bij Sturm und Drang is het gebruik van mineurtoonladders om emoties mee uit te drukken. Iets dergelijks was in de achttiende eeuw zeker geen gewoonte. Ook het grillige van de composities in het laatste kwart van de eeuw zou typerend zijn voor Sturm und Drang.

Carl Philipp Emanuel Bach
De belangrijkste representant van de Sturm und Drang in de muziek is Carl Philipp Emanuel Bach (1714 -1788), zoon van Johann Sebastian Bach. Zijn klaviersonates, fantasieën en sinfonia's zijn voorbeelden van een nieuwe gedrevenheid: geen zwoele versieringen of zoete en zangerige melodieën, maar dynamische contrasten, chromatiek, plotselinge modulaties, uitbarstingen: grillig en onvoorspelbaar. Aan de ene kant trouw aan de muzikale conventies uit de tijd van de Barok maakte hij anderzijds de weg vrij voor totaal nieuwe opvattingen en geldt als een directe voorloper van de romantische muziek van Beethoven.

Ook Mozart en Haydn hebben, alvorens in de jaren tachtig klassiek te worden, in de jaren zeventig een Sturm und Drang-periode gehad. Galante stijl en Sturm und Drang, voor C.Ph.E. Bach nog twee onverenigbare werelden, zouden bij Haydn en Mozart tot een synthese komen: de muziek van de klassieke periode.

Wolfgang Amadeus Mozart (1756–1791)
In de jaren zeventig werd Mozart door de geest van de Sturm und Drang geraakt en componeerde hij werken die duidelijke voorboden van de romantiek zijn. Het bekendste voorbeeld is symfonie nr. 25, "de kleine g-moll", een compacte sinfonia, maar met nieuwe heftigheid en grote contrasten. (Dit was, evenals het gebruik van mineurtoonsoorten, een modeverschijnsel en geen "uitgecomponeerd persoonlijk verdriet", zoals vroeger vaak werd gedacht). Tegen het einde van de jaren zeventig ontstaat een synthese van de luchtige stijl van de vroege symfonieën en de dramatische stijl van zijn Sturm und Drang periode. De Parijse symfonie (1778) is in dat opzicht een sleutelwerk.
De musicus Wolfgang Amadeus Mozart, het enfant terrible van de toenmalige gevestigde orde, verwoordde de ideeën van de Stürmer und Dränger in zijn opera Die Zauberflöte (1791). In deze opera vol komische momenten, laat hij precies in het midden de volgende revolutionaire woorden zingen: …und Sterbliche sind Göttern gleich. (… stervelingen zijn goden gelijk.)
Zie Sturm und Drang in de literatuur
In de literatuur ligt bij Sturm und Drang de nadruk op emotie, intuïtie, onconventioneel, rusteloos gedrag en de daarbij behorende artistieke uitingen (vgl. Goethe's "Die Leiden des jungen Werther", gepubliceerd in 1774). Enerzijds is de stroming op te vatten als een soort voorloper van de Romantiek, anderzijds is het een episode die zich weer oploste in het evenwichtiger Classicisme.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 280.