kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Sinfonia

Sinfonia (opera-ouverture)

1. In de 18e eeuw soms een ouverture, intrada of openingsstuk van een cantate, oratorium of opera.

2. De driedelige sinfonia is de voorloper van de symfonie, die vooral van de 2e helft van de 18e eeuw populair werd. Bestaat gewoonlijk uit drie delen: snel - langzaam -snel en de orkestbezetting is kleiner, vaak nog verwant aan het barokorkest met clavecimbel en basso continuo.

Oorspronkelijke naam voor de Italiaanse opera ouverture, sedert A. Scarlatti bestaande uit een snel, een langzaam en een snel deel. Was ook buiten de opera als inleiding tot een groter geheel gebruikelijk. Sedert ca 1650 en in de achttiende eeuw gebruikte men sinfonia ook voor de sonatevorm.

Sonates voor toetsinstrumenten en composities voor orkest in een soortgelijke vorm werden aan het begin van de achttiende eeuw beïnvloed door de Italiaanse opera-ouverture (sinfonia), die rond 1700 een vorm had van drie delen in de volgorde snel-langzaam-snel: een allegro, een kort lyrisch andante en een finale in het ritme van een of andere dans, zoals een menuet of een gigue. Omdat zulke ouvertures meestal geen muzikale relatie hadden met de daarop volgende opera, konden ze in concerten als zelfstandige stukken worden uitgevoerd. Het was rond 1730 dan ook vanzelfsprekend voor Italiaanse componisten dat ze concertsinfonia's gingen schrijven waarbij de algemene opzet van de opera-ouverture werd aangehouden - hoewel de vroegste voorbeelden wat betreft hun structurele en texturele bijzonderheden en hun thematische stijl evenzeer zo niet meer werden beïnvloed door de traditie van het concerto en de triosonate uit de laat-barok. Een van de vroege werken in dit genre, de Symfonie in F-majeur (ca 1744) van G.B. Sammartini (1701-1775) uit Milaan, heeft een bezetting van twee violen, een altviool en een bas en is in drie delen: Presto, Andante en Allegro assai.
Behalve Sammartini waren er nog enkele andere Italianen wier werken belangrijk waren voor de geschiedenis van de symfonie, de operacomponisten Rinaldo di Capua (ca 1710-ca 1780), Baldassare Galuppi (1706-1785) en Niccolo Jommelli (1714-1774). Componisten in Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk volgden spoedig het voorbeeld van de Italianen, zodat ongeveer vanaf 1740 de symfonie geleidelijk het concert verdrong als de belangrijkste vorm van orkestmuziek.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 16.