kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 11-12-2008 voor het laatst bewerkt.

Samuel Scheidt

Duits componist en organist, gedoopt op 3 november 1587 in Halle/Saale, gestorven 24 maart 1654 in Halle

biografie
Samuel Scheidt kreeg een muzikale opleiding aan het lokale gymnasium en in 1603 werd hij hulp organist aan de Moritzkirche in Halle. Hij bleef vijf jaar aan deze kerk verbonden.

Van 1607-09 studeerde Scheidt verder bij J. P. Sweelinck in Amsterdam. Na een jaar onderwijs gegeven te hebben werd Scheidt hoforganist van de markgraaf Christian Wilhelm von Brandenburg in Halle en werd in 1620 hofkapelmeester.

Van 1620 tot 1625 vergrootte Scheidt het muzikale establishment aan het hof met 10 instrumentalisten en vijf vocale solisten en publiceerde een collectie motetten, Cantiones sacrae 1620; drie volumes instrumentale ensemble muziek Ludi musici, 1621, 1622, 1624; een volume grootschalige vocale concerten de Concertus Sacri 1622; en de belangrijkste verzameling muziek voor toetsenbord, het uit 3 volumes bestaande Tabulatura nova 1624. Ook in deze periode verkreeg Scheidt een reputatie als expert in orgelconstructie en gedurende zijn leven werd hij vaak gevraagd nieuwe instrumenten te inspecteren.

Toen de marktgraaf in 1625 Halle verliet voor Denemarken om de protestantse zaak in de dertigjarige oorlog te ondersteunen, behield Scheidt zijn positie, echter zonder betaald te worden en in de daaropvolgende jaren leefd hij voornamelijk van lesgeven. Zijn beroemdtste leerling was Adam Krieger.

Op zijn veertigste jaar trouwde Scheidt in 1627 met Helena Magdalena Keller, met wie hij zeven kinderen kreeg.

De componist hoort bij de belangrijkste protestantse kerkmusici uit de 17de eeuw. Scheidt werd in 1628 benoemd tot "Director musices" en kreeg zo de leiding over de kerkmuziek van de drie grote kerken van de stad Halle, Marktkirche Unser Lieben Frauen, de St. Mauritius (Moritzkirche) en de St. Ulrich (Ulrichskirche), over de cantorij en het kerkelijk jeugdkoor van de Latijnse school evenals over de stedelijke muziek van de fluiters en kunstviolisten. Deze functie heeft hij in totaal twee jaar uitgeoefend.

In 1636 brak de pest uit in Halle, die de levens van vier van zijn zeven kinderen eiste. Desondanks bleef Scheidt muziek publiceren het vierde en laatste volume van zijn Ludi musici verscheen in 1627, de Liebliche Krafft-Blümlein werd in 1635 uitgebracht en vier volumes van Geistliche Concerte werden gepubliceerd tussen 1631 en 1640.

In 1638 keerde de rust terug in Halle en nam Scheidt zijn positie als hofkapelmeester wer volledig op.

Zijn laatste publicatie, het Görlitzer Tabulatur Buch (1650), bevat 100 orgel koralen.

Scheidt heeft op de kunst van Sweelinck voortgebouwd, doch maakte een scherpe scheiding tussen tussen klavier- en orgelstijl. Zijn orgelcomposities zijn geschreven voor orgel met obligaatpedaal en ook heeft hij vrij uitvoerige aanwijzingen voor de registratie gegeven. Scheidt kan als eerste grote componist van protestantse koraalbewerkingen voor orgel worden beschouwd.

Samuel Scheidt componeerde zowel instrumentale werken als vocale, evenals orgelmuziek. Hij hoort naast Heinrich Schütz en Johann Hermann Schein tot een van de belangrijkste meesters in het componeren van motetten in de stijl van Orlando di Lassos. Zijn bekendste werk is het in 1624 gepubliceerde driedelige Tabulatura nova, waarin een nieuwe manier van notatie gebruikt wordt voor de muziek met instrumenten met toetsen. Hij verving de letternotatie door een twee lijnensystemen met mensuurnoten en kwam daarmee dicht in de buurt van ons huidige notatie.

websites: www.hoasm.org


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 16.