kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Rondeau

Compositievorm, waarin een onveranderlijk deel, het zogenaamde rondothema, door telkens nieuwe thema's of varianten daarvan wordt afgewisseld.

1. in de volksmuziek van de twaalfde eeuw af een rondgezang, waarbij solist en koor dezelfde melodie maar een verschillende tekst zongen.
2. in de instrumentale muziek van de zeventiende eeuw de zogenaamde rondovorm met het schema a-b-a-c-a-d-a enz., waaruit zich ook andere rondovormen ontwikkelden.

In de Middeleeuwen was het vooral in Frankrijk een populair danslied, waarbij verschillende coupletten worden afgewisseld door eenzelfde refrein. Het Middeleeuwse rondeau bestond uit acht regels. De eerste, vierde en zevende regel waren identiek en hetzelfde gold voor de tweede en de laatste regel: A1 B1 A2 A1 A3 B2 A1 B1. Op muziek gezet waren er twee melodische regels A en B die zich dus als ABAAABAB herhaalden.

Voorbeelden van rondeau's uit de Nederlandse literatuur zijn het Egidiuslied en onderstaand rondeau van Anthonis de Roovere:
A1 - Die door de wereldt sal gheraken,
B1 - Die moet connen huylen metten honden.
A2 - Ende moet oock connen diverssche spraken,
A1 - Die door de wereldt sal gheraken.
A3 - Hier waerheyt segghen en ghinder missaecken,
B2 - Vooren salven ende achter wonden.
A1 - Die door de wereldt sal gheraken,
B1 - Die moet connen huylen metten honden.

Het Rondo
Het rondo is ontstaan uit het Franse Rondeau, en fungeert in de klassieke sonate of soloconcert vaak als slotdeel.
In de rondovorm vanaf de 18e eeuwse klassieke muziek, keert steeds het hoofdthema, het zogenaamde rondothema, als een soort refrein, ook wel ritornel genoemd, terug. De tussenliggende delen, met andere thema's, noemt men dan ook de coupletten. De refreinen staan meestal in de hoofdtoon, de coupletten moduleren.

Men onderscheidt het Frans Rondo en het uitgebreide Weense Rondo. Een voorbeeld van een Weens rondo is het slotdeel van de 2e pianosonate van Ludwig van Beethoven. Een ander karakteristiek voorbeeld is het slotdeel van de pianosonate in Bes groot KV 333 van Wolfgang Amadeus Mozart.

Alternatief rondo: Indien c sterk contrasteert, wordt dit ook wel alternatief genoemd.

Modulerend rondo: de refreinen staan bij elke herhaling vaak in de oorspronkelijke toonsoort, maar er komen ook rondo's voor waarbij de refreinen moduleren: dit is de modulerende rondovorm.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 55.