kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Robert A Moog

Robert A Moog (1934-2005)

Amerikaans elektrotechnisch ingenieur, geboren 23-5-1934 in Flushing/New York, gestorven 21 augustus 2005

Robert A Moog ontwikkelde de eerste naar behoren functionerende synthesizer.

De Amerikaanse muziekinstrumentmaker Robert Moog werd in 1934 geboren in Flushing, New York. Robert stamde af van Nederlandse en Poolse joden. Hij was de zoon van een ingenieur en een lerares. Op school was hij het slimste jongetje van de klas en bijgevolg het favoriete slachtoffer van pesterijen. Thuis kreeg hij dan weer af te rekenen met zijn muzikale moeder, die hem eigenhandig, met de metronoom in de hand, tot concertpianist probeerde af te richten.

Theremin
Echt gelukkig was kleine Bob pas wanneer hij met zijn vader in het atelier mocht knutselen. Moog senior en junior waren allebei gefascineerd door een bijzonder muziekinstrument: de Thereminvox, de voorloper van alle synthesizers, die in 1920 door de Russische geluidsingenieur Lev Sergejevitsj Theremin werd uitgevonden.

Een theremin brengt geluid voort door middel van interfererende radiogolven die hoorbaar worden gemaakt. De theremin, eigenlijk een bakje met oscillators waaruit twee antennes priemden, leek op geen enkel bestaand instrument. Nog vreemder was de manier van bespelen. Het variëren van noot of volume gebeurde door de handen tussen de antennes te bewegen.

In de jaren twintig was de theremin met zijn iele klank dan ook een sensatie. Jozef Stalin kon zijn oren en ogen nauwelijks geloven toen hij in het Kremlin een privé-demonstratie kreeg. Componisten zoals Rachmaninov en Saint-Saëns schreven muziek voor de theremin, die door bevallige theremistes werd vertolkt. Lev Sergejevitsj Theremin zelf werd met zijn uitvinding wereldberoemd. Hij mocht met de zegen van Jozef Stalin de wereld rondreizen, als levend bewijs van de superioriteit van de homo sovieticus. Dat hij desalniettemin in de jaren dertig in een Siberische goelag belandde, dat is weer een ander verhaal.

Als veertienjarige bouwde Robert Moog voor het eerst het antenne-achtige instrument van de Russische uitvinder Leon Theremin met behulp van een montageschema. In de jaren vijftig verdiende hij de kost met de verkoop van dit instrument.

In 1965 leverde hij twaalf speciale Theremins voor de uitvoering van de John Cage compositie "Variations V". Het muziekspektakel werd uitgevoerd met een choreografie van Merce Cunningham.

Moog-synthesizer
In deze periode ontwikkelde Robert Moog, samen met componist Herb Deutsch, de naar hem genoemde Moog-synthesizer.
In 1964 verbaasde hij de Audio Engineering Convention van New York met een revolutionair ontwerp: een elektronisch instrument dat alle denkbare klanken, van piano over strijkers tot koperblazers en percussie, kon genereren.
Moog was niet de uitvinder van de synthesizer, maar slaagde er wel in om als eerste een kleine en compacte synthesizer te bouwen die bovendien betaalbaar was. De allereerste synthesizers leken meer op een laboratorium dan op een muziekinstrument en werden met ponskaarten bediend. Een belangrijke vernieuwing van Moog was de toevoeging van een toetsenbord.

Een van de eerste gebruikers van de Moog was Walter Carlos, Wendy sinds haar geslachtsverandering, die in 1968 het album "Switched on Bach" opnam, de "Brandenburgse Concerten" van Johann Sebastian Bach volledig op synthesizer. Het instrument werd ook gebruikt voor de filmmuziek "A clockwork orange" (1971) van Stanley Kubrick.

De verschillende types Moog-synthesizers (Minimoog, Prodigy, de meerstemmige Polymoog en de in de symfonische rock onontbeerlijke Moog Taurus-baspedalen) domineerden nu de populaire muziek. Van The Beatles (Abbey Road) en jazzmuzikant Sun Ra tot en met funk en soul. Jazzmuzikanten zoals Herbie Hanckock en Chick Corea stortten zich op het nieuwe instrument. 'Pop Corn', een onverwoestbaar deuntje dat associaties met Lutgart Simoens oproept, maakte de sound wereldberoemd. Disco queen Donna Summer scoorde met 'I Feel Love' dan weer de allereerste synthesizerhit die de top van de Amerikaanse charts bereikte. Ook groepen zoals The Monkees, The Beach Boys, The Doors, Yes en Pink Floyd waren enthousiaste gebruikers.

De Moog effende het pad voor de symfonische en psychedelische rock van de jaren zeventig. De Britse band Emmerson, Lake & Palmer populariseerden het typische Moog-geluid met bijvoorbeeld de solo in "Lucky man". Groepen zoals Moody Blues, Kraftwerk, Yes en Tangerine Dream bestonden louter bij de gratie van de synthesizer.

In de jaren tachtig verloor Moog zijn dominante marktpositie aan Japanse merken als Roland en Yamaha. Uiteindelijk stopte Moog Music in 1986 met de productie van synthesizers. Toen had Robert Moog zich al lang teruggetrokken uit het bedrijf Moog Music. Robert Moog richtte het bedrijf Big Briar op, dat zich bezig hield met allerlei elektronische instrumenten.

Robert Moog overleed 21 augustus 2005 aan een hersentumor in Asheville, North Carolina.

Een jaar eerder werd nog een documentaire film over de geniale instrumentenbouwer uitgebracht.

Websites: www.moogmusic.com


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 195.