kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 15-09-2008 voor het laatst bewerkt.

Renaissancemuziek

In de muziek van de zestiende eeuw, het streven naar een sterker individualisme, onder meer doorgevoerd in expressieve, chromatisch getinte madrigalen, vooral in de vierde en vijfde generatie van de Nederlandse Scholen; voorts in de opkomst van de instrumentale muziek (onder meer het orgel).
In de tekst van de vocale polyfonie streeft men naar grotere verstaanbaarheid door toepassing van de homofone schrijfwijze. Ook was de zogenaamde begeleide monodie een uiting van de latere renaissance.
Bij Josquin des Prez is de renaissance al duidelijk merkbaar; bij Gesualdo is het chromatisme manifest en Palestrina werkte aan de verstaanbaarheid van de tekst.

Spaanse en vooral Italiaanse wereldlijke composities (de lauden en frottolen) nemen de ontwikkeling van de homofone stijl over en in Frankrijk ontstaat ca 1530 een type chanson dat mogelijk door de frottole beïnvloed is en eveneens homofoon is (Claudin de Sermisy). Het ligt voor de hand, in dit toenemen van homofone vormen, waarbij in feite één enkele stem draagster van de melodische expressie is en de andere gezamenlijk een harmonische achtergrond tot stand brengen, invloed van de renaissance-idealen te zien: toenemende neiging naar subjectieve expressie van de enkeling en toenadering tot het ideaal der antieke muziek, voor welke de verstaanbaarheid van de tekst een der voornaamste criteria was. Geheel in de geest der renaissance waren ook de bewerkingen van meerstemmige composities voor één zangstem met luitbegeleiding weer een concessie aan de neiging van de toenmalige mens, zich individueel te doen gelden en zich van de gemeenschap af te zonderen.

madrigaal
Het streven naar individuele gevoelsuitbeelding vindt men ook terug in het het madrigaal. Het madrigaal, was in zijn eerste ontwikkelingsfase tot 1550 homofoon, nam later onder invloed van in Italie werkzame Nederlanders polyfone allures aan, om vervolgens in het laatste kwart der 16de eeuw een afwisseling van beide tot stand te brengen. Het streven naar persoonlijke uitdrukking brengt in deze vorm een verrassende uitbreiding van de melodische en harmonische mogelijkheden met zich mee. Door zeer gedurfde toepassing van de chromatiek werd het altijd nog in de theorie overheersende systeem der kerktoonsoorten volkomen ten val gebracht.

Het streven naar individuele expressie van individuele emotie, gepaard aan het verlangen om drama en muziek naar het voorbeeld der antieken tot nieuw leven te wekken, vond dus in de homofonie, de transcriptie voor solo met begeleiding en de chromatische experimenten, mogelijkheden, die slechts verder uitgebuit en van de smet inferieure uitingsvormen te zijn gezuiverd behoefden te worden om een basis voor nieuwe stijl te vormen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 34.