kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Opera-Seria

Opera Seria

[It.], de Italiaanse ernstige opera van de 17de en 18de eeuw.

Opera Seria is een genre waarin edele personages de hoofdrolspelen, waarin men waardig spreekt en waar heroïsche daden verricht worden.
Een ‘ opera buffa ’ ( komische opera ) daarentegen is licht en vrolijk. De personages komen uit de gewone standen en leven er vrolijk op los. Meestal komt het na tal van verwikkelingen tot een goed eind.

De opera seria werd in de 17de eeuw in Italië ontwikkeld door leden van de Napolitaanse School. Centrale elementen zijn het secco-recitatief dat dient voor de voortgang van de handeling alsook de da capo-aria, waarin de gevoelens en hartstochten van de toneelhelden worden beschreven. De opera seria wordt geopend met de zogenaamde Napolitaanse operasymfonie, die wordt gekenmerkt door de driedelige opbouw met achtereenvolgens de tempi snel - langzaam - snel. In zijn totaliteit treedt bij deze operavorm de toneelvorm naar de achtergrond ten gunste van de muziek; de afzonderlijke muziekstukken worden genummerd; daarom spreekt men in dit verband ook van nummeropera. Vanaf 1760, vooral door de inspanningen van Niccolò Jommelli en Tommaso Traetta, kregen koor en orkest hier een nog sterkere betekenis. De belangrijkste vertegenwoordiger van de opera seria als typische vorm van barokopera is Georg Friedrich Händel.

De Italiaanse opera seria kreeg zijn standaardformulering van de Italiaanse dichter Pietro Metastasio (1689-1782), wiens drama's honderden malen door componisten in de achttiende eeuw (onder wie ook Wolfgang Amadeus Mozart) op muziek werden gezet. In deze werken ging het meestal om een conflict van menselijke hartstochten, in een handeling die gebaseerd was op een verhaal van een oude Griekse of Latijnse schrijver. Er werd gebruik gemaakt van de conventionele bezetting van twee liefdesparen en diverse bijfiguren, en zeer vaak ook een favoriet achttiendeeeuws karakter, de 'grootmoedige tiran'. Het handelingsverloop leende zich voor afwisselende scènes - pastorale of krijgshaftige episodes, plechtige ceremonies en dergelijke - en de ontknoping van het drama draaide vaak om een heroïsche daad of een sublieme zelfverloochening van een van de hoofdpersonen. Er waren drie akten die altijd bestonden uit een afwisseling van recitatieven en aria's. In de recitatieven werd de handeling in dialoogvorm uitgewerkt, terwijl elke aria een 'dramatische monoloog' was, waarin een van de belangrijkste acteurs uit de vorige scène uiting gaf aan passende gevoelens of commentaar leverde op de situatie die dan aan de orde was. Er waren incidentele duetten maar weinig grotere ensembles, en heel weinig en bovendien zeer eenvoudige koren.
Afgezien van de ouverture had het orkest niet veel meer te doen dan de zangers te begeleiden. Gewone recitatieven waren muzikaal gezien van relatief gering belang en werden alleen begeleid door het klavecimbel en een extra basinstrument. In begeleide of obbligato recitatieven, die alleen werden gebruikt voor de belangrijkste dramatische situaties, werden de zangstem en het orkest vrijelijk afgewisseld. Afgezien van deze uitzonderingen was het muzikaal interessante deel van de Italiaanse opera geconcentreerd in de aria's, die door achttiende-eeuwse componisten in een verbluffende hoeveelheid en verscheidenheid werden geproduceerd.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 165.