kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

New-Dutch-Swing

In New Dutch Swing staat improvisatie, zoals die in veel Nederlandse jazz gebruikt wordt, centraal. In Nederlandse geïmproviseerde muziek wordt vaak onbekommerd gebruik gemaakt van verschillende vormen van muziek en improvisatie, en vaak door elkaar heen of meteen na elkaar. Dat maakt Nederlandse geïmproviseerde muziek in veel gevallen levendig, en er zijn vaak veel verschillende emoties en sferen in kort tijdsbestek te horen. Vaak wisselen vrolijke, dramatische, verstilde en rumoerige momenten zich in vlot tempo af.

Kevin Whitehead, auteur van New Dutch Swing (Billboard Books, 1998) en docent jazzgeschiedenis aan de University of Kansas.
De jazzmuziek die dit alles oplevert is in het boek "New Dutch Swing" van auteur Kevin Whitehead beschreven. Hij heeft hiervoor belangrijke representanten van deze geïmproviseerde muziek geïnterviewd en in het boek presenteert hij een overzicht hoe deze muziek is ontstaan en zich heeft ontwikkeld, vanuit de Nederlandse muziektraditie en volksaard. 'Sinds de vorming van de Europese free jazz in 1960 heeft Amsterdam een van demeest vitale jazz scenes ter wereld, waar humor belangrijk is, waar de grenzen tussenmuziek en theater vervagen en waar een unieke mix van culturele invloeden vanSurinaams tot Zuid-Afrikaans tot leven is gekomen.' Aldus de Amerikaan Kevin Whitehead in zijn boek New Dutch Swing over de Amsterdamse jazzwereld.

Free Jazz in Amsterdam
Onder invloed van de free jazz beweging in de VS starten ook improviserende musici uit voornamelijk Amsterdam met het loskoppelen van de melodie en de harmoniestructuren. Daarnaast openen zij hun muziek voor invloeden van buiten de westerse muziekpraktijk. Kewin Whitehead geeft in zijn prachtige boek Jazz + Classical Music + Absurdism = New Dutch Swing' een duidelijk gestructureerd beeld van de jazzscene in Amsterdam van eind jaren vijftig tot de jaren zeventig. Musici als Willem Breuker, Micha Mengelberg, Hans Dulfer en Peter Brötzmann geven op een unieke wijze gezicht aan de Nederlandse variant van het vrije, improviserende spelen, vol humor en lef. De voormalige Amsterdamse kerk Paradiso wordt het centrum van de vernieuwende vrije muziek, die uiteindelijk ook invloed zal hebben op de freejazz musici in de Verenigde Staten. Naast het loslaten van de harmonie, worden ook de ritmische structuren vrijer. Bij sommige groepen is het spelen van ritme zelfs verboden, waardoor de nadruk voor de ritmesectie meer komt te liggen op kleur en dynamiek. Mengelberg, Theo Loevendie en Willem Breuker hadden net zo veel op met avant-garde muziek als met Amerikaanse jazz. Deze improviserende componisten ontgonnen een geheel nieuw genre en inspireerden generaties na hen. Mengelberg – ‘Ik ben in het geheel geen pianist maar ik speel piano’ – en Bennink – ‘Mijn eerste percussie-instrument was een keukenstoel’ – brachten de ICP tot grote bloei. Kevin Whitehead typeert de muziek van ICP in New Dutch Swing als 'music [that] drifts from one locus to another like the action in a dream, [...] Some compositions feature glaring wrong notes or brazenly dumb ideas; no piece exists in a definitive state. Players have the option of making some wilfully idiotic melody sound better of even worse. From one performance to the next, a piece may sound radically different. ICP’s mix is perplexing in the best sense: the music doesn’t give up its secrets on first hearing, or second, or third. It keeps you coming back. This is jazz/improvised music at its most deft and sophisticated.'

Het ICP was in de jaren 60-70 een van de toonaangevende broedplaatsen voor de zgn. vrije Europese jazz en leek wars van wat allemaal officieel goedgekeurde jazz was. Leek, want hoezeer Misha Mengelberg beïnvloed was en is door de aanpak van Edward ‘Duke’ Ellington, wordt door hem glashelder verteld in de film. In de jaren 80-90 verwierf het ICP Orkest zachtjes aan wereldfaam met eigenzinnige bewerkingen van het walhalla der jazz: eerst werd de muziek van Thelonious Monk en Herbie Nichols grondig aangepakt om vervolgens het heiligdom van de jazz via de bewerkingen van Ellington zelve te bestormen : de kreet New Dutch Swing was geboren. Nadat o.a. John Zorn er zich mee ging bemoeien en Mengelberg liet schitteren via trio-opnamen begon Mengelbergs ster echt ver te stralen, tot zelfs in de States toe. Niet alleen zeer terecht, maar vooral net op tijd, want Misha was reeds de AOW-gerechtigde leeftijd hard aan het naderen.

Websites: www.jazzorganisatie.nl, www.gijsvanstraalen.com


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 132.