kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Muziektheater

Muziektheater is een samengaan van verschillende kunstdisciplines en media op een podium met een grote rol voor de muziek.

Omschrijvingen volgens de woordenboeken:
1 theater voor muziekuitvoeringen
2 toneel met veel muziek
3 een muzikaal genre waarin muziek, taal, gebaar en lichteffecten (in tegenstelling tot de opera) als gelijkwaardige elementen worden behandeld.

Wanneer onder begeleiding van een instrumentaal ensemble met zang en acteren een verhaal wordt getoond, spreekt men van opera of operette of musical.

Tot het midden van de twintigste eeuw waren opera en muziektheater hetzij identieke, hetzij aanvullende of overlappende begrippen. Soms werd de term muziektheater gebruikt om vormen aan te duiden waar de nadruk meer op het drama of het woord dan op de lyrische expressie lag (bijvoorbeeld de opera's van Monteverdi, Gluck of Wagner); soms voor vormen met gesproken dialogen zoals het Singspiel of de opéra comique; soms voor vormen die aanleunen bij de operette of de musical. Maar er was geen tegenstelling tussen genres; vaak waren muziektheater en opera gewoon synoniem.

In de jaren zestig van de vorige eeuw begon men de term specifiek te gebruiken voor allerlei nieuwe kleinschalige muziekdramatische werken, die zich afzetten tegen het als verouderd of reactionair ervaren instituut opera. Componisten als Maurizio Kagel, Luciano Berio, Hans Werner Henze, Luigi Nono, Alexander Goehr en Peter Maxwell Davies schreven zeer uiteenlopende werken, die men allemaal onder de term 'muziektheater' probeerde te vatten (OperaGrove, art. Music theatre). Gemeenschappelijk aan al die werken was niet zozeer een esthetische premisse, dan wel de kleinschalige organisatievorm, die - in tegenstelling tot het operabedrijf, dat vanwege de grote kosten een strikt organisatieschema en een tijdig opgeleverd resultaat veronderstelt - een work in progress mogelijk maakte. Als dusdanig beoogt de term ‘muziektheater' niet zozeer een genrebeschrijving dan wel een organisatievorm. Die vorm werd in sommige landen vooral binnen of in de marge van de operahuizen beoefend; in andere ontstonden afzonderlijke gezelschappen of productiehuizen.

Dat neemt niet weg dat het onderscheid tussen muziektheater en opera conceptueel problematisch blijft, zeker in het licht van recentere ontwikkelingen. In het kader van hun creatiepolitiek grijpen vele operahuizen niet meer alleen naar grote, tijds- en kostenintensieve premières, maar in toenemende mate ook naar kleinschaliger nieuwe werken, die een flexibeler creatieproces mogelijk maken. Aan de andere kant zien we dat sommige muziektheaters ook echte operaproducties of relatief 'zware' nieuwe werken produceren. Om het nog ingewikkelder te maken gebeurt dit vaak in coproductie met 'grote' operahuizen.

In Vlaanderen werd bij de invoering van het Podiumkunstendecreet in 1993 'muziektheater' omschreven als 'een geheel van activiteiten die betrekking hebben op opera, operette en musical en multidisciplinaire kunstuitingen met uitzondering van de Vlaamse Opera en het Koninklijk Ballet van Vlaanderen'. Onder ‘multidisciplinaire kunstuitingen' wilde men de nieuwe vormen van muziektheater meenemen.

Websites: www.debalie.nl, www.vti.be


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 21.