kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Maxim Vengerov

geboren 1974 in Novosibirsk, Siberië
Russisch violist en dirigent

Moskou, bij Galina Toertsjaninova en Zachar Bron. Leert zichzelf altviool en barokviool spelen.
1983 Winnaar Junior Wieniawski Competition.
1988 Debuteert bij het Concertgebouworkest.
1989 Verlaat de Sovjet-Unie.
1990 Winnaar Carl Flesch International Violin Competition.
2000 Krijgt een platencontract bij EMI.
2000 Geeft les aan de Musikhochschule van Saarbrücken.

Woonplaats: wisselend. Heeft een appartement in Amsterdam.

Vengerov behoort tot de vaandeldragers van de klassieke muziek die erin zijn geslaagd om zijn leeftijdgenoten - twintigers - de concertzalen binnen te halen. Terecht verzorgt hij in het Concertgebouw te Amsterdam een reeks carte blanche concerten. Hem lukt wat popgroepen en rockfestivals niet meer voor elkaar krijgen: stampvolle zalen trekken. De discussie over de relevantie van klassieke muziek en het trekken van een jonger publiek kan hem gestolen worden. 'Geef het publiek de tijd om mijn muziek te leren kennen', zegt hij.


Vroeger, thuis, in Novosibirsk - moeder was zangeres en vader hoboïst - hadden ze snel door hoe je Maxims babytranen moest stelpen: een plaat opzetten van David Oistrakh. Een en al oor was hij dan, een en al concentratie. Dat vermogen heeft hij behouden. Een partituur uit het hoofd leren - voor hem is het kinderspel. Bedreven raken op de altviool of de barokviool - hij doet het tussen de bedrijven door.
Vengerov: 'Concentratie is het allerbelangrijkste. Ik beschouw het altijd als een concentraat van energie. Vergelijk het met vruchtensap: als daar te weinig concentraat in zit dan smaakt het flauw.'
Hij komt uit een joodse familie die niet praktiserend was. 'Ik kan me niet eens herinneren dat we ooit over het geloof hebben gesproken. Het vormde meer en etnische achtergrond.'
In 1989 reisde hij met zijn leraar Zachar Bron mee naar Lübeck, maar bedacht kort daarna dat het tijd was op eigen benen te staan. Zijn familie was inmiddels naar Tel Aviv geëmigreerd. 'Ik heb daar zo'n beetje mijn spullen neergegooid en ben weer verder getrokken.'
Hij woont overal en nergens. Schafte zich jaren geleden een appartement in Amsterdam aan, maar komt er zelden.
Sinds 2000 verblijft hij één week per maand in Saarbrücken, waar hij lesgeeft aan de Hochschule. Zijn studenten selecteert hij 'from the energy point of view'. Zeiden die doerakken laatst: Maxim, we geloven dat je nu een beetje te moe bent! Zij vinden hem een leuke leraar, al maakt hij het ze niet makkelijk. Hij kijkt hoever hij kan gaan, net als in het casino. 'Ik vraag het uiterste van ze, anders ontwikkelen ze zich ze niet optimaal.' Hij mag wel veeleisend zijn, hij schenkt ze ook veel liefde en aandacht, probeert hun ontwikkeling te begrijpen. 'Daarvoor moet je over een zekere wijsheid beschikken, spiritualiteit, het vermogen om met een student op één golflengte te communiceren.'
Wie goed luistert, pikt de Vengerov-leerling er zo tussenuit, denkt hij. Dat zit hem in bepaalde strategie, in zekere helderheid van fraseren. Zaken die hij heeft geleerd van Daniel Baremboim en Mstislav Rostropovitsj. Maar Baremboims eerste advies was een koude douche. De piepjonge Vengerov zou het Sibeliusconcert spelen bij het Chicago Symphony Orchestra. Na de pianorepetitie keek Baremboim teleurgesteld. 'Maestro, wat doe ik verkeerd?', vroeg Vengerov. 'Dat moet je zelf uitvinden', antwoordde de dirigent. 'Bekijk de partituur eens in zijn geheel, niet allen je eigen partij. En trouwens, die vibrato aan het begin past niet bij jou, dat heb je vast niet zelf bedacht.' Groot alarm. Vengerov vlooide de noten door, de hele nacht, en besefte dat hij het op dit niveau allen kon redden met een krachtige visie.
componist Benjamin Joesoepov heeft voor hem een altvioolconcert geschreven


de Volkskrant van 14-06-2004, Pagina 10, Kunst, Recensie
Maxime Vengerov biedt luisteraars blik in de hemel
Op het eerste gezicht was het een weinig opzienbarend programma, het concert waarmee de 29-jarige violist Maxim Vengerov woensdag zijn Carte Blanche-project bij het Amsterdamse Concertgebouw afsloot. Mozart en Beethoven zijn immers vertrouwde kost. Maar dat pakte anders uit. In een bijna drie uur durende marathon trokken Vengerov en Amsterdam Sinfonietta alle registers open en brachten het publiek tot ovaties.
Aanvankelijk verliep het wat gewoontjes, met Mozarts Sinfonia concertante, waarin Vengerov plezierige dialogen voerde met altviolist Ozcan Ulucan en tussen de bedrijven door eenhandige directiegebaren op het orkest richtte. Maar in het volgende Mozartonderdeel, het concert voor fluit en harp, begonnen er al bijzondere zonnestraaltjes door te breken, wat vooral te danken was aan het bezielde spel van Janne Thomsen, een Deense fluitiste die haar instrument zowel priemend als poeslief kan laten klinken. De arpeggio's van harpiste Jana Bouskova kabbelden daar lieflijk als een beekje onderdoor, en Vengerov, die nu beide handen vrij had, modelleerde de melodische curven met veel nuance, al dreigde het orkest in de luide passages een enkele maal de idylle te verstoren.
Het wonder gebeurde in Beethovens Vioolconcert, om precies te zijn in het Larghetto. Waar Vengerov in het eerste deel al kwinkelerend als een vogel over het orkest scheerde, gunde hij zijn gehoor in dit langzame deel een regelrechte blik in de hemel, met vioolspel van een onaardse schoonheid en lang uitgesponnen lijnen waarin etherische tonen als een snoer aaneengeregen waren, terwijl toch elke nieuwe frase weer zijn eigen contouren en lading kreeg. Elke uitvoering is natuurlijk een herschepping, maar onder handen van Vengerov klonk Beethoven als nooit te voren. En dat gold helemaal voor de door hemzelf gecomponeerde cadensen, waarin de virtuoze dubbelgrepen toch allereerst in dienst stonden van nieuwe verkenningen van de door de componist aangedragen thema's.
In het speciaal voor Vengerov gecomponeerde Maximum bracht componist Benjamin Yusupov de vier solisten van de avond bijeen en het publiek met beide benen op de grond. Met zijn bezeten ostinato-ritmes, doorspekt met kwinkslagen, is Yusupovs Slavisch-Latijns gepeperde cocktail geen werk van hoog artistiek gehalte, maar het biedt wel elf minuten lang humor en hoogspanning. Een feestelijker uitsmijter voor zijn Carte Blanche-serie had Vengerov zich niet kunnen wensen.
Mozart, Beethoven en Yusupov, door Amsterdam Sinfonietta en Maxim Vengerov. 9 juni, Concertgebouw, Amsterdam.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 11.