kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 04-10-2009 voor het laatst bewerkt.

Matyas Seiber

Hongaars-Engels componist, dirigent, violoncellist en publicist, geboren Boedapest 4 mei 1905, gestorven Kruger National-Park Zuid-Afrika 25 september 1960.

Biografie
Mátyás Gyorgi Seiber groeit op in een muzikaal huishouden. Zijn moeder geeft pianoles en zowel zijn broer als zijn zuster worden professionele muzikanten. Hij begint op zijn tiende jaar cello te studeren.

Na het gymnasium, waar hij uitblinkt in wiskunde en Latijn, gaat hij tussen 1919 en 1924 aan de muziekacademie in Boedapest studeren, cello bij Adolf Schiffer en compositie bij Zoltan Kodály.

Seiber vestigt zich in Duitsland, waar hij korte tijd doceert in Frankfurt am Main. Als muzikant in een scheepsorkest reist hij naar alle werelddelen en bezoekt hij de Verenigde Staten, waar hij in New York jazz-muziek hoort en deelneemt aan jamsessies.

Hij raakt enigszins gedesillusioneerd met de Europese muziek. Kodaly wordt onredelijk bekritiseerd, maar het bekendste incident vindt plaats wanneer Seiber met zijn Sextet uit 1925 meedoet aan een wedstrijd. Onder de juryleden waren zowel Kodály als Bartók. Seiber's Sextet wint niet en een furieuze Bartók leidt het protest en trekt zich terug uit de jury.

Vanaf 1928 leidt Matyas Seiber de eerste Jazzklas wereldwijd aan het Hoch Konservatorium te Frankfurt am Main. Tijdens het wintersemester 1928/29 zijn er 19 Studenten ingeschreven, met wie hij op 3 maart 1929 een openbaar concert geeft, dat door Radio Frankfurt uitgezonden wordt. Hij blijft tot 1933 aan het Hoch Konservatorium, waar hij naast jazz ook vele andere onderwerpen doceert.

Seiber is daarnaast ook als musicus werkzaam in de Frankfurter schouwburg, waar hij de jazz-operette Jim und Jill bewerkte en dirigeerde. Na de machtsovername van de nazi's wordt de jazzklas, waartoe Eugen Henkel en Dietrich Schulz-Köhn behoren, gesloten en Seiber wordt op grond van de wet "zur Wiederherstellung des Berufsbeamtentums" ontslagen.

In de periode 1933 tot 1935 maakt hij reizen, waarbij hij Moskou en Leningrad bezoekt. In 1934 componeert hij een opera in één akte Eva Spielt mit Puppen, evenals twee operettes A Palágyi Pekek en Balaton.

In 1935 komt Seiber naar Engeland, waar hij voor een uitgever werkt. In 1942 wordt hij compositieleraar aan Morley College; ook is hij de oprichter en de dirigent van de Dorian Singers. Eveneens in dat jaar is hij mede-oprichter van de commissie voor de promotie van Nieuwe Muziek.

Seiber werd ook beroemd om zijn compositie-onderwijs vanuit zijn huis in Caterham, waar hij naartoe verhuisde na zijn huwelijk in 1947 met Lilla Bauer, ook een Hongaarse emigrant en ballerina van het Ballets Jooss gezelschap. Zij trainde bij Laban en gaf daarna les aan Goldsmith College.

Seiber's reputatie als leraar-componist trekt leerlingen van over de heel Europa, waaronder Hugh Wood, Tony Gilbert, Peter Racine Fricker, Ingvar Lidholm, Hinner Bauch en uit Australië, Don Banks. Zijn works werden uitgevoerd in Cheltenham, in Venetië en andere nationale en internationale muziekfestivals.

Seiber bewoog zich vooral op het gebied van de hedendaagse muziek. Hij was een autoriteit op het gebied van Oosterse muziek en van muziek uit de Balkan. Hij werd beïnvloedt door Jazz, evenals de muziek van Béla Bartók en Arnold Schönberg.

Seiber was een productief componist; naast muziek voor film en hoorspelen, schiep hij orkestwerken, kamermuziek, toneelmuziek, koorwerken, liederen, violoncel-, klarinet- en pianomuziek. Tot zijn bekendste werken behoort de cantate Ulysses uit 1950, die geïnspireerd is op de gelijknamige roman van James Joyce. Samen met John Dankworth schreef hij Improvisations for Jazz Band and Orchestra. Onder zijn geschriften, Schule für Jazz-Schlagzeug (1929) en vele artikelen.

Mátyás Seiber deed veel aan de promotie van de muziek van Bartók in Groot Brittannië. Zijn leven en zijn werk verbinden en ontwikkelen vele verschillende muzikale invloeden, van de Hongaarse tradities van Bartók en Kodály, tot Schönberg en seriële muziek, tot jazz, het volkslied, film- en lichte muziek. Hij kreeg de Ivor Novello Prijs voor By The Fountains of Rome.

Onder zijn vriendschappen en collega's vallen veel solisten zoals Tibor Varga, Norbert Brainin, gitaristen Julian Bream en John Williams, percussionist Jimmy Blades, folkzanger Bert Lloyd en Peter Pears. Seiber componeerde ook filmmuziek voor zijn vrienden, het progressieve animatie duo Halas & Batchelor, waarvan de bekendste Animal Farm. Andere filmmuziek onder meer A Town like Alice. Sommige van zijn lichtere muziek, in het bijzonder dansbegeleidingen en voor de accordeon werden gepubliceerd onder het pseudoniem George S. Mathis.

Mátyás Seiber kwam tijdens een lezingentournee in Zuid-Afrika om het leven bij een auto-ongeluk. György Ligeti droeg zijn orkestwerk Atmosphères (1961) op aan Seiber. Ook Kodály componeerde in zijn nagedachtenis.

websites:
. www.seiber2005.org.uk
. www.musicweb-international.com


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 76.