kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Leonard Bernstein

Candide Overture: Leonard Bernstein - componist en dirigent

Leonard Bernstein geboren 25 augustus 1918 in Lawrence/Massachusetts, gestorven 14 oktober 1990 in New York Amerikaans pianist, componist en dirigent

Deze zoon van Russische Joden begon zijn muzikale carriere met een opleiding aan de Harvard University in Cambridge/Massachusetts. Maar al gauw kristalliseerde zich zijn bijzondere affiniteit met het dirigeren.

In 1943/44 werd Bernstein assistent van A. Rodzinski bij het New York Philharmonic. Daarbij maakte hij op 14 november 1943 van de situatie gebruik, toen hij voor de zieke Bruno Walter insprong en het wereldberoemde orkest voor het eerst dirigeerde. Daarna nam hij als chef van 1945-48 het New York City Symphony Orchestra over. Aansluitend werkte hij wereldwijd als dirigent, veelal in Israël, maar ook in Europa met de beroemde orkesten in Wenen, Milaan, Parijs en London.

Van 1958 tot 1969 keerde hij als chefdirigent naar de plaats van zijn muzikale studietijd naar de New York Philharmonic terug. Toen Bernstein als dirigent van het orkest aftrad, werd hij tot "Laureate Conductor" voor het leven benoemd.

Bernsteins wereldwijde reputatie als dirigent bracht hem ook als eerste Amerikaanse dirigent een uitnodiging van de Milaanse Scala, waar hij in 1953 voor het eerst een orkest dirigeerde. In Europa concentreerde hij zich in zijn muzikale werk op drie grote orkesten: de Wiener Philharmoniker, het London Symphony Orchestra en het Orchestre National de France.

Men zegt dat de dirigent Leonard Bernstein zijn bijzondere sterktes bij de opvoering van werken van Gustav Mahler, George Gershwin en Igor Strawinsky heeft kunnen laten zien. Zijn repertoire omvatte echter veel meer; naast de totale klassieke en romantische sinfoniek wijdde hij zich vooral aan de contemporaine muziek, omdat hij zelf als componist steeds meer werkte. Tot zijn hele oeuvre behoren pianowerken, koorcomposities orkestwerken, toneelmuziek en musicals.

Met de West Side Story (1961) kreeg Bernstein ook als componist wereldbekendheid. De bijdrage van Bernstein aan de muzikale vorming moet niet op de laatste plaats worden gewaardeerd. Deze speelde bij hem sinds 1955 een belangrijke rol. In dat jaar begon hij namelijk met commentaar voor muziekuitzendingen in de volledige overtuiging dat de jonge generatie op die manier dichter bij de zogenaamde E-muziek zou kunnen worden gebracht. Vanuit dit standpunt schreef hij in de daarop volgende jaren enkele boeken, zoals The Joy of Music (1959), Young People’s Concerts (1962), The Infinite Variety of Music (1966) en The Question Without Answer (1974).

Mass
Mass, compositie in scènes voor zangers, toneelspelers en dansers van Leonard Bernstein. In zijn ter ere van de vermoorde president J.F. Kennedy gecomponeerde Mass, die als ondertitel heeft: "Theaterstuk voor zangers, toneelspelers en dansers", verbindt Leonard Bernstein twee volgens gangbare opvattingen niet met elkaar te verbinden genres, namelijk dat van de mis en dat van het theater.

Het werk ontstond in 1971. Het bevat naast de gehele Latijnse tekst van het ordinarium ook Engelstalige teksten voor een deel van bijbelse evenals van liturgische oorsprong, evenals nieuw geschreven teksten. Het gaat over een jongeman, die eigenlijk met een eenvoudige melodie met zijn gitaar een loflied op God wil zingen. Zijn vrienden echter, dwingen hem in de rol van de celebrerende priester. Niet alleen de representanten van de traditionele liturgische richting, maar ook de lekenpriesters zelf ervaren dit als een aanmatiging. Als de menigte uiteindelijk van hem verlangt dat hij vrede sluit, waartoe hij echter niet in staat is, vernietigt hij de liturgische benodigdheden en verscheurt hij zijn misgewaad. Als eenvoudige jongen in de gemeenschap van zijn vrienden krijgt hij zijn godsvertrouwen weer terug.

In deze zeer omstreden compositie, waarvan de zangdelen voor het koor relatief eenvoudig te zingen zijn, wordt Bernsteins persoonlijke opvatting over de betekenis van de liturgie zichtbaar. Hij ervaart ze niet als een ontmoeting van de bestaande God met de mens, maar veel meer als prachtig, maar in feite als overbodig en zinloos toneelspel.

Veel meer appeleert hij in zijn werk, waarin hij talrijke sterk van elkaar verschillende stijlmiddelen zoals bijvoorbeeld de traditionele orkestzetting, inzet van elektronische instrumenten, rockmuziekklanken en bluesritmen met elkaar vermengt, aan een nieuw religieus bewustzijn, dat hij in de oecumenische broederlijke gerichtheid op de medemens en in de eenvoudige lofprijzing van God gefundeerd ziet.

Missa brevis
Missa brevis voor countertenor, gemengd koor en slagwerk van Leonard Bernstein. Als een werk van typische katholieke oorsprong moet men Leonard Bernsteins Missa brevis voor countertenor, gemengd koor en slagwerk beschouwen.

Reeds in 1955 had de componist het koorwerk geschreven als toneelmuziek voor het toneelstuk The Lark van Lillian Hellman naar L’Alouette van Jean Anouilh. De dirigent Robert Shaw maakte Bernstein er echter op attent, dat het koorwerk door slechts enkele kleine veranderingen tot een volledige mis kon worden omgevormd; 33 jaar later voerde Bernstein het advies van zijn vriend uit.

De titel Missa brevis heeft aan de ene kant betrekking op het feit dat de verschillende stukken kort zijn maar aan de andere kant op het ontbreken van het credo. Daarmee drukt Bernstein nogmaals het centrale thema van zijn compositiewerk uit, namelijk de confrontatie met de geloofscrisis van de mens.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 161.