kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Kerktoonladder

Ook wel kerktonen of middeleeuwse modi genoemd. Het systeem van de modi werd met de naamgeving overgenomen van de muziek uit de oudheid (Byzantium en Griekenland), waarbij wel enige afwijkingen ten opzichte van het oorspronkelijke systeem ontstonden. Het meest opvallend daarbij was dat de vier modi er waren in een plagale en een authentieke variant. Maar bij de Grieken waren dit totaal verschillende modi, terwijl in de Middeleeuwen er alleen verschil in omvang (ambitus) van de melodie was en, daarmee samenhangend, een andere dominant; de finalis bleef hetzelfde. In een rijtje:
Modus Auth/plagaal Ambitus Finalis Dominant
Dorisch Authentiek d - d' d a
Hypo-dorisch Plagaal A - a d f
Frygisch Authentiek e - e' e c'
Hypo-frygisch Plagaal B - b e a
Lydisch Authentiek f - f' f c'
Hypo-lydisch Plagaal c - c' f a
Mixo-lydisch Authentiek g - g' g d'
Hypo-mixo-lydisch Plagaal d - d' g c'

In 1547 publiceerde de Zwitserse theoreticus Glareanus zijn Dodekachordon. Daarin beschreef hij de Ionische en Eolische toonladders, die inmiddels in de volksmuziek in gebruik waren gekomen. (Dit werden later de majeur en mineur toonladders). Verder kent het systeem van de kerktoonladders nog de strikt theoretische Lokrische toonladder. Deze is nooit in gebruik geweest, omdat de dominanttoon, f, een verminderde kwint zou geven. Om de zaak dus te completeren:
Ionisch Authentiek c - c' c g
Hypo- ionisch Plagaal G - g c e
Eolisch Authentiek a - a' a e'
Hypo-eolisch Plagaal e - e' a c'
Lokrisch Authentiek b - b' b -


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 11.