kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Josef Bohuslav Foerster

Josef Bohuslav Foerster geb. Praag 1859, gest. Novi Vestec, Bohemen 1951
Tsjechisch componist en criticus

Tjechische componist die zich in tegenstelling tot de bekende componisten uit Midden-Europese landen, zoals Dvorak en Janacek, niet om nationale elementen in zijn muziek bekommerde. Foerster wordt in Tsjechie gezien als de vader van de Tsjechische muziek van rond de eeuwwisseling. Tegenwoordig worden zijn koorwerken nog regelmatig uitgevoerd, maar zijn orkestwerken zijn minder bekend gebleven. Buiten Tsjechië worden zijn opera’s nooit opgevoerd en ook daar blijft hij wat in de schaduw van zijn tijdgenoten Dvorak en Fibich. Foerster geldt als overgangsfiguur tussen de nationalisten Dvorák en Smetana enerzijds en de moderne componisten anderzijds. Hij wordt gezien als een vernieuwer van de Tsjechische kerkmuziek. Hij schreef een autobiografie die in 1955 verscheen in de Duitse vertaling Der Pilger.

levensloop
Als kleine jongen luisterde Foerster naar de muziek die zijn vader op de piano speelde en begon hier zelf ook steeds meer tijd aan te besteden. Hij besteedde ook veel tijd aan acteren en schilderen, maar koos uiteindelijk voor muziek.

Na een studie natuurwetenschap en techniek te Praag ging hij muziek studeren aan het Praags conservatorium.

In 1888 huwde hij de bekende operazangeres Bertha Lauterer (1869-1936), die in 1893 een engagement in Hamburg kreeg. Daar maakte Foerster al snel naam als als criticus en conservatoriumleraar. Toen Bertha in 1903 een engagement in Wenen kreeg, vestigde het gezin zich daar. Foerster werd leraar aan het conservatorium van Wenen en criticus bij Die Zeit. In 1918 keerde het gezin terug naar Praag, waar Foerster leraar aan en later (1922-1931) directeur werd van het conservatorium.

Werken:
Zijn oeuvre omvat zes opera’s (alle te Praag uitgevoerd) waarvan Eva zijn meest bekende is, oratoria, kerkmuziek, koormuziek, liederen, 5 symfonieën, kortere orkestwerken, waaronder symfonische gedichten, een violoncelloconcert, veel kamermuziek, muziek voor piano en orgelmuziek.
Eva
Opera van Josef Bohuslav Foerster (muziek en libretto) naar het toneelstuk Gazdina roba van Gabriela Preissova. Gecreëerd in het Nationaal Theater te Praag op 1 januari 1899.
Eva, een naaister, en Manek, een rijke boer, zijn geliefden. Mesjanovka, de moeder van Manek, vindt Eva geen waardige partij voor haar zoon en dwarsboomt hun huwelijk. Verbitterd door de onderdanige houding van Manek trouwt Eva dan maar met de kreupele Samko, terwijl Manek in het huwelijksbootje stapt met Marysa, de keuze van zijn moeder. Het worden geen gelukkige verbintenissen: na enkele jaren treurt Eva over het verlies van haar dochter en ook Manek vindt geen rust. De geliefden komen terug bij elkaar. Zij verlaten beiden hun huwelijkspartner en vestigen zich op een landgoed van Manek. Moeder Mesjanovka komt echter hun geluk verstoren. De zwakke Manek neemt niet de juiste beslissing en Eva pleegt zelfmoord door in de Donau te springen.
bron: Suite is geschreven in 1904 naar het gelijknamige toneelstuk van Edmond Rostand. Foerster's vijfdelige stuk volgt de verschillende stadia van het tragische leven van de held, die aan zijn onbeantwoorde liefde ten onder gaat - de echte Cyrano stierf doordat er een groot blok hout op zijn hoofd viel, hetgeen ook in muziek kan worden uitgebeeld, maar dat is minder romantisch. Voor de compositie van dit werk heeft Foerster zich duidelijk door de symfonische gedichten van Richard Strauss laten inspireren.
Symfonie
De inspiratie van zijn 4e Symfonie vond hij in de Bijbel. Goede Vrijdag en Paaszaterdag staan centraal. Het werk werd voor het eerst in 1905 uitgevoerd.

Van Shakespeare
Josef Bohuslav Foerster liet zich meerdere malen door Shakespeare inspireren. In zijn Shakespeare Suite die hij in de jaren 1908 en 1909 componeerde, nam hij een aantal karakters uit diens stukken als uitgangspunt. De inleiding is echter ontleend aan een tekst van Goethe: Ihr naht euch wieder schwankende Gestalten.
Deel twee geeft een muzikaal portret van Perdita, een personage uit The Winter's Tale, dat zich gedeeltelijk in Foersters geboorteland Bohemen afspeelt. Hierin horen we duidelijk echo's van Mendelssohns Sommernachtstraum.
Hierna volgen Viola, de tweelingzus van Sebastian in Twelfth night en Lady Macbeth, de vrouw van koning Macbeth. Volgens velen is zij de aanstichtster van diens gruwelijke machtswellust. Maar Foerster portretteert haar in zachte en tragische kleuren, alsof hij meer stilstaat bij haar einde, wanneer zij gek wordt en voortdurend haar handen wringt, in een vruchteloze poging het daaraan klevende bloed af te wassen.
Het vijfde en laatste deel is opgedragen aan Katharina en Petruchio, de twee hoofdpersonen in The taming of the Shrew, waarin de wilde Katharina uiteindelijk haar meerdere erkent in haar aanbidder Petruchio.

In 1912 schreef Foerster zijn laatste symfonisch gedicht: "Lente en Verlangen" op. 93. In dit werk zijn o.a. invloeden van Mahler - die Foerster persoonlijk kende - te bespeuren.

Bronnen: muziekweb


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 169.