kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 12-12-2008 voor het laatst bewerkt.

Johannes Schenck

Nederlands-Amsterdamse componist en gambist, geboren 1660 in Amsterdam - overleden na 1720.

Johannes Schenck (ook Johan Schenck, Johann Schenck en Johan Schenk, etc.) leefde van 1660 tot circa 1720, en was een van de succesvolste Nederlandse componisten van zijn tijd.

Johannes Schenck wordt geboren in Amsterdam uit Duitse ouders en gedoopt op 3 juni 1660.

Hij maakt carrière als eminent gambavirtuoos en schrijft in zijn geboortestad onder andere werken voor zijn eigen instrument die met steun van welgestelde burgers worden uitgegeven.

Hij schreef ook de eerste Nederlandstalige opera, Venus, Ceres en Bacchus. Het libretto van schouwburgdirecteur Govert Bidloo gaat over de chaos die onstaat als voedselgodin Ceres en drankgod Bacchus niet meer met Venus willen meewerken, een onhoudbare toestand. Uit protest hiertegen besluiten de stervelingen tot een “seksstaking” want ‘zonder spijs en wijn kan geen liefde zijn’. Liefdesgodin Venus moet de zaak oplossen.
De eerste uitvoering in 1686 in de Schouwburg van Amsterdam leidde tot heftige protesten. Er werd gesproken van een opera van zuipen en brassen en het gerucht ging zelfs dat Venus geheel naakt ten tonele verscheen. Hoe dan ook, de opera werd twaalf keer uitgevoerd in de 17de eeuw.
Een keuze van 28 aria's eruit, bewerkt voor zangstem en basso continou, werd het daaropvolgende jaar gepubliceerd onder de titel Eenige gezangen uit de opera van Bacchus, Ceres en Venus.

Na Carolus Hacquart's zangspel De triomfeerende min, op libretto van Dirck Buysero, gecomponeerd naar aanleiding van de Vrede van Nijmegen in 1678, later uitgegeven maar waarschijnlijk nooit opgevoerd, vangt met deze opera een tijdelijke proliferatie aan van nieuwe kunstmuziek op Nederlandse tekst die tot kort na 1700 zal aanhouden.

In Amsterdam publiceerde Schenk twee collecties van aria's, een met triosonates voor twee violen en bas, en zijn eerst complete opusnummer voor viola da gamba.

Rond 1696 verhuist hij naar Düsseldorf waar hij aan het hof van Keurvorst Johann Wilhelm II van de Palts werkt. De vorst (zelf een enthousiast bespeler van de gamba) geeft Schenck een belangrijke aanstelling. Het hof wil graag concurreren met het Versailles van de Zonnekoning (Lodewijk de 14de) en heeft daarom topmusici nodig. De hofkapel in Düsseldorf biedt Schenck een waardig niveau voor de geïnspireerde composities die hij daar schrijft. Zoals de bundel L’echo du Danube opus 9 uit 1704, een bundel met zes sonates voor gamba.

Men neemt aan dat Schenck tot de dood van de Keurvorst in 1716 is gebleven. In die jaren publiceerde hij nog vier volumineuze delen gambamuziek extra en een bundel vioolsonates. Al zijn muziek werd in Amsterdam bij de meest befaamde uitgever van die tijd, Estienne Roger, uitgegeven, ook de werken die in Duitsland werden geschreven.

Waarschijnlijk is hij in Duitsland overleden, na 1720. Maar men heeft geen overlijdensbericht teruggevonden.

In zijn onlangs ontdekte twaalf Triosonates opus 3 komt goed naar voren hoe rijk geschakeerd de variatie aan vormmodellen was die Schenck hanteerde. Il giardino armonico, Sonata settima in F major, La Suave Melodia www.preludeklassiekemuziek.nl/stream)

Websites: www.radio4.nl, www.camerata-trajectina.nl, utopia.knoware.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 16.