kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Johann Baptist Vanhal

Johann Baptist Vanhal(l), Johann Baptist (Jan Krtitel) Vanhal(l), ook J.B. van Hall (geb. 12.5.1739 in Nechanice/Bohemen, gest. 20.8.1813 in Wenen), Boheems componist en violist.

Vanhal was geboren als Jan Kritel in Nové Nechanice, Bohemen, als zoon van een boer, wie hem liet studeren in Marsov bij de organist Kozak. Rond 1752 studeerde hij orgel bij Erban, de kantor in Nové Nechanice.

In eerste instantie was hij als organist werkzaam in Opocno in 1757 en als koormeester in Hnevceves in 1759.

Vanhall was een goed violist, organist en componist, toen hij met hulp van gravin Schaffgotsch, voor wiens familie hij werkte, in 1760, naar Wenen vertrok, waar hij les kreeg van K.D. v. Dittersdorf.

In Wenen voorzag hij in zijn levensonderhoud o.a. als kopiist en met inkomsten van eigen werken. Door de economische voorspoed was er in die jaren in Wenen een grote vraag naar orkestmuziek en was er bijna sprake van een opkomende muziekindustrie.

In 1769 ging hij op verzoek van baron Issac von Riesch van Dresden, die een eigen orkest wilde oprichten, zoals vele in die dagen, op een studiereis naar Italië, waar hij o.a. Christoph Willibald Glück in Venetië en F. Gassmann in Rome leerde kennen.

In Florence kwamen twee opera's van hem op de planken. Na zijn terugkeer in Wenen, samen met Gassmann, wees hij de aangeboden functie van Von Riesch af, en vestigde hij zich als 'privatisierender Tonkünstler'.

Van 1772 tot 1780 leefde hij op het Hongaarse landgoed van Graaf J. Erdödy, alvorens hij tenslotte naar Wenen terugkeerde en daar als zelfstandig kunstenaar actief was. Vanhal is bijna heel zijn muzikaal leven onafhankelijk geweest en was daarmee de eerste van belang in de geschiedenis van de westerse kunstmuziek, zonder geldschieters, adel of kerkelijke leiders.

De werken van Vanhal waren zeer geliefd o.a. bij Joseph Haydn, die ze graag uitvoerde. Buiten de twee voor Florence geschreven opera's en enkele kerkelijke werken en liederen is zijn oeuvre vooral instrumentaal.

Hij schreef buiten vele symfonieën werken voor verschillende kamermuziekbezettingen, bundels klavierwerken (concerten, sonates, fantasieën, voor klavecimbel of orgel), opera's, pianoconcerten, strijkkwartetten, orgelwerken, 2 missen met orkest, 2 offertoria evenals 8 kinderliederen. Zijn bijzondere betekenis ligt echter op het gebied van de symfonie, waarin de Boheem met voorliefde elementen van Tsjechische volksliederen liet vloeien.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 118.