kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Jean-Baptiste Lully

eigenlijk Giovanni Battista Lulli geboren 28.11.1632 in Firenze, gestorven 22.3.1687 in Parijs
Frans componist van Italiaanse afkomst

Jean-Baptiste Lully was een Italiaan die op jonge leeftijd naar Parijs kwam en die dankzij zijn zakelijkheid en dankzij de gunst van de koning zichzelf praktisch tot muzikaal dictator van Frankrijk maakte.

Op 14-jarige leeftijd trok de molenaarszoon Lulli naar Parijs om een opleiding tot gitarist en violist te volgen. Daarnaast werd Lulli door N. Métra in de compositieleer onderwezen en kreeg hij cembalolessen van N. Gigault en F. Roberday.

Vanaf 1652 speelde Lully mee bij de "24 violons du roi". Vier jaar later richtte hij een eigen orkest op, de zogenaamde "Petits Violons". Lully werd door koning Lodewijk XIV benoemd tot hofcomponist en later, in 1661, tot Maitre de la Musique de la Famille Royale. In 1681 bereikte Lully's carrière een hoogtepunt, toen hij werd benoemd tot Secrétaire du Roi.

In 1663 begon een acht jaar durende vruchtbare samenwerking tussen Lully en de beroemde Franse dramaturg Molière waaruit een nieuw vorm van theatrale muziek voortvloeide, de zogenaamde comédies-ballets. Hieruit zou later een geheel eigen Frans operagenre ontstaan. De invloeden van de Italiaanse commedia in Lully's vroege werken waren niet langer aanwezig in zijn latere composities. Van groot belang voor de ontwikkeling van een zelfstandige Franse opera was verder de invloed van de librettist Philippe Quinault, die zich nauwgezet aan de aanwijzingen van Lully hield en die tot in de 19de eeuw navolging kende.

Zijn librettist Jean-Philippe Quinault voorzag Lully van teksten waarin voldoende serieuze plots met mythologische thema's werden gecombineerd met veelvuldige lange entr'actes met dans en koorzang, de zogenaamde divertissements, waarbij het geheel vernuftig werd doorspekt met het vleien van de koning, het verheerlijken van de Franse natie, lange discussies over l'amour en episodes vol romantische en wonderbaarlijke avonturen. Voor deze libretto's componeerde Lully passende pompeuze muziek waarin zowel de uiterst formele luister van het Franse koninklijke hof als de daar heersende enigszins beredeneerde fascinatie voor de bijzonderheden van hoofse liefde en ridderlijk gedrag tot uiting kwamen.

De muziek van Lully spreekt moderne luisteraars het meest direct aan in de enorme, spectaculaire koren en in de ritmische dansen van de balletscènes, bij voorbeeld de Chaconne uit Roland. Dansen uit Lully's balletten en opera's raakten uiteindelijk wijd en zijd populair in bewerkingen als op zichzelf staande instrumentale suites.

Lully drukte zijn stempel op de Franse nationale operastijl, de Franse ouverture en orkestsuite. Hij schreef 16 opera's, 15 comédies-ballets, 20 balletten en kerkmuziek. Als grondlegger van de Franse opera stelde hij normen op die ook over de Franse landsgrenzen een grote invloed uitoefenden op de dramatische en symfonische muziekvormen tot aan Georg Friedrich Händel en Johann Sebastian Bach en die pas met de hervorming van de opera door Christoph Willibald Gluck aan invloed inboetten.

Enkele van Lully's opera's: Les fêtes de l’Amour et de Bacchus (1672), Cadmus ed Hermione (1673), Alceste (1674), Thésée (1675), Atys (1676), Iris (1677), Psyché (1678)


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 19.