kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Jean Sibelius

Finlandia, dirigent Paavo Berglund, het Fins Filharmonisch Orkest

Sibelius ca. 1891

eigenlijk Johan Julius Christian Sibelius geboren 8 december 1865 in Hämeenlinna, overleden 20 september 1957 in Järvenpää bij Helsinki
Fins componist

Hoewel Jean Sibelius zich al vanaf zeer jonge leeftijd met muziek bezig hield, begon hij in Helsinki rechten te studeren. Gelijktijdig nam hij echter bij Martin Wegelius vioollessen en lessen in muziektheorie. Tenslotte vervolmaakte hij zijn kennis van de muziek bij Albert Becker en Woldemar Bargiel in Berlijn (1889-1890) en later bij Robert Fuchs en Karl Goldmark in Wenen (1890-1891).

In 1893 keerde Sibelius naar Finland terug en was hij als leraar aan het muziekinstituut en aan de orkestschool van Helsinki werkzaam. Bovendien werd hem door de staat in 1897 een levenslange toelage toegewezen, die hem in staat moest stellen zich intensief met het componeren bezig te houden.

Zijn symfonieën, die hij "geloofsbelijdenissen" noemt, sluiten aan bij de klassieke traditie en bij Anton Bruckner. Sibelius verzette zich er echter tegen, deze als programmatische muziek in de stijl van Franz Liszt te beschouwen: "Sinds de tijd van Beethoven zijn al die zogenaamde symfonieën, met uitzondering van die van Johannes Brahms, symfonische gedichten geweest. In sommige gevallen blijkt heel duidelijk, wat de componisten zich voorgenomen hebben te schilderen of te illustreren, dat kan een landschap of een reeks schilderijen zijn. Dat is niet mijn ideaal van een symfonie. Mijn symfonieën zijn muziek, verzonnen en uitgewerkt als een uiting van de muziek, zonder de een of andere literaire basis. Ik ben geen literaire musicus, voor mij begint de muziek daar, waar het woord ophoudt. Een symfonie moet in de eerste en in de laatste plaats muziek zijn."

Desondanks liet Sibelius zich door volkspoëzie, mythologie en verbondenheid met de natuur inspireren. De schepper van een eigen, nationaal-Finse muziekstijl ontwikkelt zijn thema's meest uit een kernmotief. Over zijn thematische keuzes licht hij toe: "Er heerst de verkeerde opvatting, dat mijn thema's vaak volksmelodieën zouden zijn. Maar ik heb tot nog toe nog nooit een thema bewerkt, dat niet mijn eigen uitvinding was."

Viool Concerto Sibelius, violist Christan Ferras, dirigent Zubin Mehta

De grote Finse componist Jean Sibelius (1865 - 1957) ging geheel en al op in de literatuur van zijn land, in het bijzonder in de Kalevala, het Finse nationale epos. Hij koos er teksten uit voor vocale werken en onderwerpen voor symfonische gedichten. Het ligt voor de hand om zijn muziek te zien als de neerslag van zijn grote liefde voor de natuur, vooral die in de Scandinavische landen. 'Somber', 'guur' en 'elementair' zijn vaak gebruikte adjectieven.

Daar staat tegenover dat hij geen volksliederen citeert of imiteert; er is weinig of niets dat duidt op directe volkse invloeden op zijn muziek. Zijn beste werken steunen dan ook nauwelijks op typisch nationale elementen.

Lange tijd was zijn muziek bijzonder populair in Engeland en de Verenigde Staten, maar op het Europese vasteland bleef het vrijwel onbekend.

In tegenstelling tot componisten als Grieg en MacDowell, die in de eerste plaats miniaturisten waren, treedt het talent van Sibelius vooral aan het licht in zijn symfonieën, symfonische gedichten en het Vioolconcert (1903). Hoewel Sibelius pas in 1957 overleed, verschenen er na 1925 geen belangrijke werken meer van zijn hand.

werk: orkestmuziek: 8 symfonieën, waaronder de Kullervo symfonie (1891-92, voor solostemmen, koor en orkest, gebaseerd op het verhaal over de herder Kullervo uit de Kalevala), symfonische gedichten: Finlandia (1899/1900), Der Barde (1913), vioolconcert Valse Triste (1903), suites, koorwerken; kamermuziek; veel pianomuziek; toneelmuziek: bij o.a. Jedermann (1916), The Tempest (1926); opera: Jungfruburen (1896); veel liederen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 326.