kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 04-04-2009 voor het laatst bewerkt.

Heinrich Schutz

Heinrich Schütz , c. 1640?, door Rembrandt

Duits componist en organist, Heinrich Schütz, ook H. Sagittarius, geboren 14 oktober 1585 in Köstritz bij Gera, gestorven 6 november 1672 in Dresden

Heinrich Schütz was een Duits componist en organist, die over het algemeen beschouwd wordt als de belangrijkste Duitse componist voor Johann Sebastian Bach en vaak beschouwd als een van de belangrijkste componisten van de 17de eeuw naast Claudio Monteverdi.
Hij schreef Dafne, uitgevoerd in Torgau in 1627, de eerste Duitse opera. De muziek hiervan is echter verloren gegaan.

Biografie
Heinrich Schütz behoorde tot een welgestelde familie. In het hotel van zijn vader te Weissenfels, trok in 1599 het muzikale talent van de jonge Schütz de aandacht van landgraaf Maurits von Hessen, die de zorg van zijn opvoeding op zich nam. Hij werd opgeleid tot koorknaap en bezocht de hofschool het Collegium Mauricianum te Kassel.

Vanaf 1607 studeerde Schütz rechten in Marburg en leerde tegelijkertijd orgel en compositie. Dankzij een stipendium van landgraaf von Hessen maakte hij van 1609 tot 1612 een driejarige studiereis naar Venetië, waar hij les nam bij Giovanni Gabrieli tot aan diens dood. Op zijn sterfbed liet Gabrieli Schütz een van zijn ringen na, die van zijn kant zijn leven lag vol lof over Gabrieli was en niemand anders als zijn leermeester aanduidde.

Schütz had al in 1611 een bundel vijfstemmige madrigalen Il Primo libro di Madrigali gepubliceerd.

Uit Venetië keerde hij met nieuwe ideeën naar Duitsland terug, waar hij in Leipzig zijn juridische studies voortzette. Toen hij in 1613 tot hoforganist te Kassel benoemd werd, wijdde hij zich geheel aan de muziek.

Schütz begon nu vermaard te worden en in 1617 werd hij hofkapelmeester te Dresden, een functie welke hij 55 jaar tot aan zijn dood bekleedde. Wel kreeg hij meerdere malen verlof tot het maken van kunstreizen.

Van 1627-29 ging Schütz nogmaals naar Italië om de moderne muziek nader te bestuderen. Had hem indertijd vooral de meerkorige Gabrieli stijl geïmponeerd, nu was dit het geval met de monodische stijl, speciaal onder invloed van Monteverdi. Zo bracht Schütz de (reeds door Schein, Scheidt e.a. voorbereide) protestantse monodie tot bijzondere uitdrukkingskracht.

Later ging Schütz ook driemaal naar Kopenhagen; van 1633-35, toen hij daar de kapel organiseerde, vervolgens ca. 1637 en tenslotte van 1642-45. Bovendien werkte hij ook als muzikaal adviseur van de vorstenhoven in Hannover, Wolfenbüttel, Gera, Weimar en Zeitz.

De toestanden aan het Deense hof waren veel gunstiger dan die te Dresden, waar in verband met de 30-jarige oorlog de kapel sterk werd ingekrompen (tot....10 man) en de musici uiteindelijk in een jammerlijke situatie verkeerden.

Schütz betaalde de zangers van de hofkapel meer dan eens uit eigen zak. Herhaaldelijk vroeg hij dan ook tevergeefs om zijn ontslag en ca. 1650 betreurde hij het ooit musicus te zijn geworden.

Zijn positie werd pas weer beter na 1656, toen hij deels van de dienst werd vrijgesteld en zich in Weissenfels vestigde om zich aan het componeren te wijden. Daaraan is het mede te danken dat hij zijn beste werken kon voltooien: Het Weihnachtsoratorium (1664), de Johannespassion (1665) en de Matthäuspassion (1666). Hij bleef produktief tot op hoge leeftijd. Tot zijn belangrijkste leerlingen behoren Adam Krieger en Chr. Bernhard.

Schütz wordt beschouwd als een der grondleggers van de Duitse barokmuziek en als voorloper van Johann Sebastian Bach. Hij schreef een opera Dafne, die verloren is gegaan en voorts geestelijke muziek. Hij behoort tot de belangrijkste componisten van protestantse kerkmuziek. Keuze uit de werken: Auferstehungshistorie (1623), Cantiones sacrae (1625); Kleine Geistliche Konzerte (1636); Musikalische Exequien (1636); Geistliche Chormusik (1648); Johannes Passion(1665); Matthäus Passion (1666); Die Sieben Worte Jesu am Kreuz (1645); Weihnachtsoratorium (1664).


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 335.