kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Hector Berlioz

(Louis-) Hector Berlioz geb. 11-12--1803 te La Côte- St- André – gest. 8-3-1869 te Parijs
Frans componist en dirigent

Berlioz studeerde aan het conserv. te Parijs, waar Reicha hem inleidde in harmonieleer en orkestratie. Lesueurs ideeën over 'musique descriptive et à programme' waren voor Berlioz van het grootste belang.
Na enige mislukte pogingen behaalde hij in 1830 de Prix de Rome met de cantate Sardanapale. In zijn muzikale ontwikkeling was hij ondanks de conservatoriumperiode vrijwel autodidact, zich baserend op een enorme partituurkennis en kritisch vermogen.

Afgezien van enkele reizen naar Italië (Rome), Duitsland (1834, 1845 en 1854), waar Liszt zeer veel voor zijn kunst heeft gedaan, en een tocht naar Rusland, waar hij als dirigent en componist veel grotere successen boekte dan hem ooit in Frankrijk ten deel waren gevallen, vertoefde Berlioz zijn gehele leven in Parijs, met korte onderbrekingen voor gastdirecties te Londen.

De enige officiële functie die hij verwierf was die van bibliothecaris aan het conservatorium (sed. 1852).
In het muziekleven speelde hij behalve als musicus, een zeer grote rol als auteur van vele artikelen o.a. in het 'Journal des Débats' (van 1835 af). In 1839 ontving Berlioz het ridderkruis van het Legioen van Eer en in '56 werd hij gekozen als Membre de l'Institut.

In 1834 huwde hij met de Engelse actrice Harriet Smithson, die hem een zoon schonk. In 1844 werd de verbintenis, die niet gelukkig was, verbroken, en in 1854 volgde een tweede huwelijk met de zangeres Marie Recio.

In de composities van B. is in zekere zin geen sprake van een bepaalde ontwikkeling die zou kunnen
leiden tot een indeling van zijn ceuvre in periodes.
Zijn eerste grote werk, de Symphonie fantastique, biedt reeds een volledig beeld van de door hem gevolgde werkwijze. Deze symfonie, een tot op zekere hoogte merkwaardig stuk programmamuziek, grillig van vorm, niet feilloos in de harmoniëring, doch volstrekt origineel in de instrumentering, is nog steeds fonkelend nieuw. Het merkwaardige gebruik der 'idée fixe' als 'reflet mélodique' geeft een bindend element tussen de delen en wijkt dus af van Wagners Leitmotiv. Het volkomen nieuwe qua vorm en vooral qua instrumentatie vindt men in alle grote werken, in de symphonie dramatique Roméo et Juliette, de symphonie Harold en Italie, de 'opéra de concert' La Damnation de Faust, maar ook in het Te Deum en de Messe des Morts. Steeds treffen de grandioze gedachten (het Tuba mirum met de vier koperorkesten uit de Messe des MortsI), leidend tot ware klankorgieën; vaak ook bemerkt men een zeker gebrek aan beheersing, waardoor zwakke plekken in deze muziek zijn aan te wijzen.
Geheel gaaf is zijn werk vrijwel nimmer, behalve het prachtige Te Deum en de bekoorlijke Enjance du Christ. Evenwel worden de onvolkomenheden altijd vergoed door de vele prachtige bladzijden die hij heeft geschreven.
De invloed van Berlioz is zeer vérstrekkend en dan vooral door zijn bijzondere orkestratiekunst. De moderne muziek (R. Strauss en tal van anderen, in Nederland bijv. Johan Wagenaar) is zonder hem nauwelijks denkbaar. De Traité d'instrumentation et d'orchestration modernes is een standaardwerk, dat ook nu nog in de bewerking van R. Strauss zijn waarde geheel heeft behouden.
In Frankrijk is uit Berlioz muzikale nalatenschap geen school van symfonici gegroeid, doch de moderne Franse muziek bestaat bij de gratie van B.s onovertroffen orkestkoloriet.

Werken: orkestmuz. : Ouverture Waverley (1828); Ouverture Les Francs-Juges(1828); Symphonie fantastique: épisode de la vie d'un artiste (1831); Ouverture le roi Lear(1831); Ouverture Rob Roy(1832); Harold en Italie; Symfonie met solo alt (1834); Rêverie et Caprice, voor viool en orkest (1839); Ouverture Le Carnaval Rornain(1843); Ouverture Le Corsaire(1831). Koormuz. : Resurrexit uit de eerste Mis(1822); Cantate La Révolution grecque(1826); huit scènes de Faust(1829); Lélio, ou le retour à la vie (1831); Choeur des Magiciens(1832); Le cinq Mai, cantate bij de dood van Napoleon (1834); Sara la baigneuse(1834); Grande Messe des Morts; Requiem (1837); Roméo et Juliette; Symphonie dramatique(1839); Symphonie funèbre et triomphale(1840); La Damnation de Faust(1846); l'Apothéose (1848); La mort d'Ophélie: cantate (1847); Te Deum(1849); Tristia: twee werken voor koor en orkest (1831-50); l'Enfanee du Christ: oratorium (1850-54); Feuillets d'album, 6 liederen, w.o. twee voor koor (1854-55); l'lmpériale, cantate (1855); Hymne pour la consécration du nouveau Tabernacle l'Étoile de la Liberté(1860); Tantum Ergo en Veni Creator: Motetten, Vox populi; 2 koren met orkest ;Liederen: o.a. Herminie: cantate (1828); La mort de Cléopàtre: cantate (1829); Irlande; 9 liederen voor 1-2 stemmen (1829-30); La Captive: voor mezzosopraan en piano (1832); FIeurs du mal: 5 liederen (1831-34); Nuits d'été(1833-34); Opera's: Benvenuto Cellini; (1835-37); Les Troyens(2 delen, La Prise de Troyen en Les Troyensà Carthage, 1856-59); Béatrice et Bénédict: komische opera (1860-62); verder o.a. 3 composities voor harmonium (1845.

Bewerkingen: recitatieven bij de Freischütz van C. M. von Weber; L'invitation à la valse, C. M. von Weber (1841); Pater Noster en Adoremus van Bortnjanski (1843); Marche Marocaine van L. von Meyer (1845); Plaisir d'amour van Martini (1859); Erlkönig van Schubert, zang met orkest (1860).
Geschriften: o.a.: Voyage musical en Allemagne et en Italie (1843); Traité de I'instrumentation et d'orchestration modemes (1844); Les soirées de l'orchestre (1853); Les grotesques de la musique (1859); Autobiographie inédite (Revue bleue, 1919); Mémoires de Berlioz, 2 delen (1870).
Brieven: Correspondance, uitg. Julien Tiersot, 2 delen (1930); New Letters of Berlioz (1830-68), uitg. Jacques Barzun (New York (1954).
Zie: o.a. A. Boschot, Hector Berlioz, Histoire d'un romantique (1906-13, nieuwe druk 1946-50); L. Constantin, H. B. (1934); J. Daniskas, H. B. (1948); F. Knuttel, H. B. (1948); J. M. Barzun, B. and the Romantic century, 2 delen (1950).


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 106.