kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 23-07-2008 voor het laatst bewerkt.

Georg Bohm

Georg Böhm


Koraal "Vater unser im Himmelreich"

Duits componist, organist en cantor, geboren 2 september 1661 in Hohenkirchen bij Ohrdruf, Thüringen - overleden 18 mei 1733 in Lüneburg.

Georg Böhm was een belangrijk vertegenwoordiger van de Duitse Laatbarok en wordt wel als voorloper van de grote Johann Sebastian Bach beschouwd.

Georg Böhm is ook bekend vanwege zijn ontwikkeling van de koraalpartita. Hierin koppelt Böhm de variatietechniek, bekend van Sweelinck, aan het kerklied met als resultaat de koraalpartita. Vergeleken bij de koraalvariatie is de koraalpartita homofoner. Bovendien houdt de partita zich meer aan de melodielijn dan de koraalvariatie. De partita is in eerste instantie bedoeld voor huiselijk gebruik, geschikt voor het klavecimbel of de pedaalklavecimbel maar ze wordt ook wel op het orgel uitgevoerd. - klavier en orgel en enkele van zijn koraalpreludes wijzen terug naar Froberger, Pachelbel en Buxtehude, maar ook vooruit naar J.S. Bach. Het hoge peil van zijn werken, waaronder zijn motetten, twee passies: een Lucaspassie (verloren gegaan?) en een Johannespassie die lange tijd aan Georg Friedrich Händel werd toegeschreven, cantates, geestelijke liederen en werken voor het klavecimbel, is aanleiding geweest zijn werk sinds 1927 in een nieuwe, complete uitgave te publiceren.

Zijn fuga's en koraalbewerkingen zijn in de typisch Duitse polyfone traditie, maar de klaviersuites laten reeds de typerende mengeling van Duitse en Franse invloeden zien, die ook Bachs klaviersuites kenmerkt. Het Praeludium, Fuga en Postludium in G-klein, waarvan de delen zonder echte onderbreking in elkaar overgaan, behoort tot zijn beste werken. - Biografie
Hij ontving zijn opleiding in Goldbach, het gymnasium in Gotha en de universiteit in Jena. Zijn eerste lessen krijgt hij al jong van zijn vader, die schoolmeester en organist is.

Tussen 1693 en 1697 verbleef hij in Hamburg en Lübeck. Böhm hoort de Franse en Italiaanse opera's uitgevoerd door de Lully-leerling Kusser, en de beroemde organisten Lübeck, Buxtehude en Reincken, die grote voorbeelden voor hem werden. In Hamburg was hij actief in de opera aan de Ganzenmarkt in Hamburg, hetgeen een opera-achtige schrijfwijze in eigen composities tot gevolg had (grootse 'theatrale' stijl, aria-achtige benadering van kerkliedbewerkingen voor orgel e.m.).

In 1698 volgt hij de organist Chistian Flor op als organist-titularis van het zeer verouderde orgel in de Johanneskerk te Lüneburg. Hij bekleedde dit ambt tot aan zijn dood.

In het jaar 1700 reisde Johann Sebastian Bach naar het Noord-Duitse Lüneburg, om er te gaan studeren aan de Michaëlisschule en het staat wel vast, dat hij - zonder misschien echt diens leerling te zijn geweest - veel van Böhm heeft opgestoken. Volgens een biografisch schrijven van Bach's tweede zoon Carl Philipp Emanuel Bach in 1775 waren Böhm en zijn werken zeer geliefd bij zijn vader. Enkele jaren geleden dook in de Hertoging Anna Amaliabibliotheek in Weimar een (door J.S. Bach) handgeschreven kopie op van Johann Adam Rein(c)kens grote koraalbewerking 'An Wasserflüssen Babylons' waarbij hij aan het einde noteerde (hier in vertaling): ten huize van de Heer Georg Böhm afgeschreven Lüneburg 1700'. In het 2e Notenbuch für Anna Magdalena Bach uit 1725 stond een Menuet fait par Mons. Böhm! Mogelijk een huwelijksgeschenk van Böhm. Daarnaast zijn er familiebanden tussen de families Schambach (de moeder van Böhm) en Bach.

Later werd Böhm een van de verkopers van afleveringen van Bach's Clavier-Übung-uitgaven.

Websites: orgelconcerten.ncrv.nl, muziekweb.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 15.