kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Frottole

Frottole (frottola)

Aan een danslied verwante, Italiaanse compositie, vocaal en/of met medewerking van instrumenten, ca 1480-1540.

De eerste muziek die in 1501 bij Petrucci in Venetië werd gedrukt bestond uit chansons, missen en motetten. Maar drie jaar later publiceerde hij zijn eerste verzameling Italiaanse strofische liederen, en in 1514 had hij al elf van deze boeken uitgebracht. De liederen hadden een syllabische, vierstemmige zetting met de melodie in de bovenste stem, markante ritmen, simpele diatonische harmonieën en een duidelijk homofoon karakter. Deze liederen werden frottola genoemd (Italiaans voor 'kletspraatje'). Het ging hier om een verzamelnaam voor een groot aantal subtypes, die soms een vaste vorm hadden, zoals barzalletta, capitala, terza rima en strambotto, terwijl bij andere (zoals de canzana) de vorm zeer vrij was.

De bloeitijd van de frottola lag aan het eind van de vijftiende en het begin van de zestiende eeuw. Waarschijnlijk was het gebruikelijk om de bovenstem te zingen en de andere partijen als begeleiding op instrumenten uit te voeren. In 1509, 1511 en in het decennium daarna publiceerde Francisco Bossiniensis een groot aantal frottola's van verschillende componisten in een zetting voor zanger en luitist. Daarbij werd meestal één van de middenstemmen van het origineel weggelaten. Daardoor had de solozanger de ruimte om tamelijk vrij met zijn partij om te springen en al improviserend een of meer van de belangrijkste cadensen van melismatische versieringen te voorzien.

Al was deze muziek tamelijk eenvoudig en waren de teksten vaak vrij van vorm en amoureus of satirisch van inhoud, toch gaat het hier niet om volksmuziek; de liederen hoorden bij de Italiaanse hoven, en dan vooral bij die van Mantua, Ferrara en Urbino. De belangrijkste componisten van frottola's waren Italianen, al waren er ook een aantal noordelijke componisten in Italië die zich aan het genre hebben gewaagd. De frottola is historisch belangrijk als voorloper van het Italiaanse madrigaal en daarnaast ging er een subtiele invloed van uit op de Franse chansons die omstreeks 1520 begonnen te verschijnen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 164.