kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 26-04-2008 voor het laatst bewerkt.

Friso Haverkamp

Willem Jeths ¦ Contemporary Opera in Modern China

Part of a documentary on the opera 'Hotel de Pekin' by composer Willem Jeths & librettist Friso Haverkamp. www.sebastianfilm.com

Nederlandse librettist

Licht stamt oorspronkelijk uit 1985 en is een van de eerste proeven van de succesvolle samenwerking tussen Janssen en librettist Friso Haverkamp. Het stuk is enige malen gereviseerd en gereduceerd tot een concertante versie. In lapidaire, maar krachtige taal vertelt Haverkamp zijn eigen, licht-absurdistische versie van het Faust-verhaal. De muziek die Janssen daarbij heeft gecomponeerd, een brokkelige, maar consequent toegepaste stroom van leidmotieven, is al even spaarzaam en past als een handschoen om de teksten. - (Frits van der Waa in; de Volkskrant, 22 juni 2004)

Noach van Guus Janssen en Friso Haverkamp (1994) was een spraakmakende voorstelling. In deze bizarre omkering van het bijbelverhaal, waarin Noach er juist op uit is zoveel mogelijk diersoorten uit te roeien, bereikte Janssen een bijzonder effectieve synthese tussen geïmproviseerde en gecomponeerde muziek, met een belangrijke muzikale rol voor boventoonzangers uit het Siberische Tuva. Een speciale trekpleister vormden de decors en kostuums van beeldend kunstenaar Karel Appel.
In dit verhaal streeft Noach naar de vernietiging van alle levende wezens die hij niet op zijn Ark wil laten schuilen. Met de muziek van Guus Janssen op een libretto van Friso Haverkamp en het scenisch concept van Karel Appel is deze opera een spectaculair oog- en oorstrelend muziektheaterstuk geworden.
De grootste omkering van het aloude bijbelverhaal in dit libretto is dat Noach verandert van de bijbelse hoeder van het goede in de vernietiger van alles wat in zijn ogen overbodig is. De “reden”, die Noach aangeeft voor zijn destructieve daden is de ontevredenheid van God over de Schepping. Zijn vrouw probeert de dieren die niet voor de voortplanting zijn uitverkoren koste wat kost te redden. Zij keert zich tegen Noach, weigert aan boord van de Ark te komen en zoekt haar toevlucht op de rug van een bultrugwalvis. In deze tweestrijd lopen de emoties hoog op. De tegenstelling tussen Noach en zijn vrouw blijkt niet te overbruggen. De verteller is aan het begin van de opera nog een neutrale waarnemer. Als Noach’s vrouw zich tegen haar man keert, kiest de verteller voor de vrouw. Zijn commentaar verandert van toon en is vervuld van kritiek op Noach. Aan het eind van de opera blijven meneer en mevrouw Noach achter met slechts dood en verderf om hen heen.
Naast de twee gezongen hoofdrollen, zijn er een viertal boventoonzangers uit Mongolië, die de natuurelementen verbeelden. In deze opera vindt een verstrengeling plaats tussen genoteerde, geïmproviseerde en elektronische muziek. De muziek wordt uitgevoerd door een klassiek ensemble waaronder een strijkkwartet, een jazzseptet en een elektrische gitaar.

In 1999 deed het duo Janssen en Haverkamp opnieuw van zich spreken met Tong en in 2000 met Hier°, een duizelingwekkende voorstelling onder regie van Audi.
Hier° is zowel een vervolg op als een tegenhanger van Noach (1994). Ook dit werk van Guus Janssen en Friso Haverkamp gaat over de begeerte naar macht over leven en dood, zelfs naar een leven aan beide zijden van de dood. Een ander gemeenschappelijk element is het religieuze, ook al zijn beide titelpersonages nog zo goddeloos bezig. Terwijl Noach voornamelijk was geinspireerd op het zondvloedverhaal uit Genesis, is in Hier° de Heilige Drie-Eendheid prominent aanwezig, zij het niet in de “vertrouwde”verschijningsvorm van Vader, Zoon en de Heilige Geest.

2002 Friso Haverkamp schreef het libretto voor de multimediale opera Tattooed Tongues, waarvoor Martijn Padding de muziek schreef. De Nederlandse première van deze opera vindt plaats tijdens de Nederlandse Muziekdagen. .


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 105.