kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 29-03-2009 voor het laatst bewerkt.

Frantisek Xaver Dusek

Tsjechisch cembalist, pianist en componist, gedoopt 8 december 1731 Choteborky bij Jaromer, gestorven 12 februari 1799 Praag.

Ook Franz Xaver Dussek of Franz Xaver Duschek.

Biografie
Frantisek Xaver Dusek kreeg zijn eerste muzieklessen van de dorpsschoolmeester Ulik. Graaf Johann Sporck merkte het talent van de jongen op en bood hem de mogelijkheid te gaan studeren aan het Jezuïten college in Hradec Kalove. Dusek studeerde muziek en werd voorbereid op een carrière als priester.

Dusek ging naar Praag om compositie en orgel te studeren bij Frantisek Haberman. Hij voltooide zijn studies in Wenen, waar hij klavecimbel studeerde bij de hofcomponist, Georg Christoph Wagenseil, die tegelijkertijd lid was van verscheidene kerkorkesten. Door Wagenseil ontmoette hij voor het eerst W. A. Mozart.

In 1770 vestigde Dusek zich in Praag, waar hij de oprichter was van de eerste pianoschool. Onder zijn studenten waren niet alleen prominente aristocraten, die in Praag woonden, maar ook uitstekende professionele musici, waaronder Leopold Kozeluh, Vincenc Masek, J.N. Vitasek en zijn toekomstige vrouw, de pianiste en zangeres Josefina Hambacher, met wie hij in 1776 trouwde.

Op 23 april 1784 werd Josefina Dusek eigenaar van de zomerresidentie Bertramka, wat een beroemde salon van Praagse artiesten zou worden.

Dusek en zijn vrouw stonden bekend om hun gastvrijheid. Zij gaven muziekpartijtjes in hun zomerhuis, villa Bertramka in Kosire net buiten Praag, waarvoor zij zowel jonge beginnende artiesten als beroemde musici tijdens hun bezoeken aan Praag uitnodigden.

In 1777 bezochten Dusek en zijn vrouw Salzburg (Josefa's familie woonde hier), waar hij Mozart weer ontmoette. Vanaf dat moment bleven zij in nauw persoonlijk en muzikaal contact. In hun villa Bertramka voltooide Mozart twee belangrijke composities. In 1787 Don Giovanni en waarschijnlijk ook La clemenza di Tito in 1791. Dusek was ook een van de leraren van Mozart's zoon Karl Thomas Mozart, die een talentvol pianist werd, doch geen carrière in de muziek nastreefde.

Dusek's vrouw Josepha Hambacher (1753–1824) was door hem onderwezen en was een beroemde pianiste en sopraan. Zij zong belangrijke sopraanrollen in Mozart opera's in vroege uitvoeringen en Mozart's concert aria Bella mia fiamma (Köchel-Verzeichnis 528) werd voor haar geschreven.

Dusek was een uitmuntend klavecimbel- en pianospeler. Hij verkreeg een grote reputatie voor zijn interpretaties van J.S. Bach en C.P.E. Bach.

Onder de Tsjechische componisten van de tweede helft van de 18de eeuw die in eigen land bleven, was Dusek ongetwijfeld een van de belangrijkste componisten van instrumentale muziek. Dusek's werk werd geproduceerd in een periode die zich uitstrekt van de late Barok tot hoog classisisme, net als bijvoorbeeld het werk van Joseph Haydn. Dusek's muziekstijl groeide van de Oude Weense School (Wagenseil) waarbij het een rijpe klassisistische expressie van een Haydenesque karakter bereikt.
Zijn composities zijn in een elegante stijl geschreven. Hoewel het bepaald geen keerpunt in de muziekevolutie was, werd het door zowel luisteraars als musici gewaardeerd. In veel van de composities is het gevoel van zijn Tsjechische origine aanwezig en een romantisch gevoelen gaat vooraf aan de pianowerken van Vaclav Jan Tomasek.

Dusek werkte samen met de hoforkesten van graaf Pachta en graaf Clam-Gallas. Een groot deel van zijn composities zijn te vinden in hun archief. Het karakter van sommige pianowerken is instructief. Zijn composities werden in Praag, Amsterdam, Wenen en Linz gedrukt.

Franz Xaver Duschek schreef o.a. symfonieën, kamermuziek, variaties en concertstukken voor piano en voor cembalo.

websites: www.rozhlas.cz, www.czechmusic.net


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 168.