muziekbus







Het festival ~s

1. Manifestatie bestaande uit een serie voorstellingen. 2. Langdurig muziek-, film-, toneelfeest.

Een festival is een (meestal herhalend) evenement waarbij meerdere artiesten of muziekgroepen live optreden voor het publiek. Het oude Griekenland kende reeds cyclische theatermanifestaties.

Voorbeelden: het festival van Avignon, een toneelfestival dat in 1947 werd ingesteld door Jean Vilar (juni, juli), het International Festival of Music and Drama in Edinburgh, waarbij, sinds 1947, naast muziek, opera en toneel ook letterkunde en beeldende kunst aandacht krijgen.

Muziekfestivals
Een ontmoetingsplek voor gelijkgestemden: die functie vervult het festival sinds de Oudheid. Of het woord nu is afgeleid van het Latijnse feria (marktfeest) of festivitas (samenkomst ter herdenking of viering), je bezoekt een festival om je tijdens een geconcentreerde periode te laven aan de muziek van je voorkeur. Engeland was er vroeg bij en kende al in de 18de eeuw festivals rond de muziek van George Friedrich Händel. Het oudste nog bestaande festival danken we aan Richard Wagner: om zijn eigen opera’s op te voeren organiseerde hij vanaf 1876 de Bayreuther Festspiele.

Cultuurhonger
Na de Tweede Wereldoorlog was er in Europa schreeuwend behoefte aan cultuur. Her en der schoten muziek- en operafeesten uit de grond, waarvan sommige nog altijd toonaangevend zijn, zoals de festivals van Praag (1946), Edinburgh (1947), Salzburg en Aix-en-Provence (beide 1948). In Nederland loopt het Holland Festival voorop, dat sinds 1947 elke junimaand uitpakt met concerten, opera, toneel en dans.

Sindsdien is het aantal festivals spectaculair gegroeid. In 1951 vond in Haarlem het eerste orgelimprovisatieconcours plaats, waaraan later een zomeracademie en concerten werden toegevoegd. Nieuwe Muziek Zeeland kent vanaf 1962 een internationale uitstraling en haalde componisten naar Nederland als John Cage en Iannis Xenakis. In 1968 begonnen de Zwolse Gitaarweken, tegenwoordig International Guitar Festival Zwolle genoemd, onverminderd het oudste van z’n soort in Europa.

Soorten en maten
Het festivallandschap kent een bonte diversiteit. Er zijn festivals die zich toeleggen op een historische periode, zoals het Festival Oude Muziek in Utrecht. Andere diepen een genre uit: tijdens het Orlando Festival in Kerkrade speelt kamermuziek de hoofdrol. De Nederlandse Muziekdagen vormen een begrip in de nieuwe muziek, met name voor orkestrepertoire. Het Wereld Muziek Concours in Kerkrade is het mekka voor amateurblaasorkesten.

De laatste jaren is het artiest-gerelateerde festival in opkomst. Voorbeelden van die trend zijn het Gergiev Festival in Rotterdam, rondom dirigent Valery Gergiev; het Internationaal Kamermuziek Festival Utrecht, waar violiste Janine Jansen haar vrienden ontvangt; en het Delft Chamber Music Festival, ooit opgezet door Isabelle van Keulen maar in 2007 overgenomen door violiste Liza Ferschtman.

City marketing
Het succes van een festival staat of valt met de originaliteit van de programmering: wat kun je er beleven dat in het alledaagse concertleven afwezig is, of onderbelicht blijft? Grote festivals zijn het aan hun stand verplicht om plaats in te ruimen voor experiment. Kleinere kunnen zich specialiseren, zoals het Belcanto Festival Dordrecht, dat in 2004 na ruim tien jaar toch niet levensvatbaar bleek.
Feit is dat er meer festivals bijkomen dan er verdwijnen. Behalve met het onstuitbare culturele enthousiasme van particulieren heeft het ook te maken met zoiets prozaïsch als city marketing. Zo herbergt de jonge stad Almere sinds 2000 een Kamermuziek Festival, met een concours dat Europese ambities koestert. Twee jaar later begaf Schiermonnikoog zich met het Internationaal Kamermuziekfestival overigens op vergelijkbaar terrein.

Festivalisering
Vaak hebben festivals een sfeervolle, ‘gezellige’ uitstraling, bijvoorbeeld wanneer ze zich afspelen in een historische binnenstad. Het Amsterdamse Grachtenfestival culmineert elke zomer in het Prinsengrachtconcert, waar klassieke topmusici op een ponton staan tussen plezierbootjes en volgepakte grachtenkades.

Nieuwe festivals kunnen een verrijking betekenen voor het muziekleven, zowel inhoudelijk als geografisch. Het Zeeland Nazomer Festival werd in 2005 onderscheiden als ‘beste Regio-evenement van Nederland’. En menig randstedelijk liefhebber van kleinschalig muziektheater weet sinds 2005 de weg te vinden naar het Nederlands KamerOpera Festival in Zwolle, Kampen en Hardenberg.

Bron: radio4.nl


privacybeleid