kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 23-07-2009 voor het laatst bewerkt.

Daniel Steibelt

Duits pianist en componist, geboren 22 oktober 1765 te Berlijn 1765 - overleden 2 oktober [O.S. September 20] 1823 in Sint-Petersburg, Rusland.

Daniel Gottlieb Steibelt werd door zijn vader gedwongen om dienst te nemen in het Russische leger. Hij deserteerde echter en begon een zwervend bestaan als componist en muzikant. De enorme schulden waar hij zich voortdurend in werkte loste hij af door composities twee of driemaal te verkopen. Hij zou een fortuin verdienen met de verkoop van tamboerijnen.

Zijn hoogtepunt bereikte hij in Parijs, waar hij verbleef van 1790 tot 1796, en waar zijn modieuze composities gretig aftrek vonden.

In 1808 moest Daniel Steibelt uit Parijs vluchten om aan zijn schuldeisers te ontkomen, zonder de opvoering van zijn opera “La princesse de Babylone” te kunnen afwachten.

Dieptepunt in zijn carriere was een pianoduel in Wenen met niemand minder dan Beethoven. Nadat Steibelt geïmproviseerd had op een eigen compositie, nam Beethoven de partituur van diens kwintet over, plaatste deze ondersteboven op de standaard, en verblufte de toehoorders met een reeks van twintig gemproviseerde, steeds ingewikkelder variaties over de eerste acht noten van de de baspartij als thema. Steibelt droop af door de zijdeur en kwam nooit meer in Wenen terug. Het is deze anekdote die Steibelt altijd is blijven aankleven en die er misschien wel mede de oorzaak van is dat hij ook als componist niet echt meer serieus zou worden genomen.

De meeste pianovirtuozen uit de eerste helft van de negentiende eeuw kunnen ondergebracht worden in hetzij de Weense, hetzij de Engelse pianoschool. Het onderscheid lag in de verschillende mechaniek van de gebruikte piano's en in de speelstijl die daarmee samenhing:

. De Engelse school maakte gebruik van piano's met een zwaarder (Stoss)mechaniek, en werd daarom gekenmerkt door een krachtigere aanslag en een minder extreem virtuoze speelstijl, met vooral aandacht voor gelijkheid en legato-spel. De belangrijkste vertegenwoordigers van deze school – na de grondleggers Clementi en Dussek – waren: Johann Baptist Cramer (1771-1858), Ludwig Berger (1777-1839) en John Field (1782-1837). Ook Beethoven wordt op basis van zijn speelstijl en instrumentvoorkeur meestal tot de Engelse school gerekend.

. De Weense school, die gebruik maakte van de lichte Weense piano's, werd gekenmerkt door lichtheid, duidelijkheid, gelijkheid en virtuositeit, wat op basis van een grote vingervaardigheid bereikt werd. De belangrijkste figuren uit deze school – na Mozart, die als de grondlegger ervan kan gezien worden – waren: Daniel Steibelt (1765-1823), Johann Nepomuk Hummel (1778-1837) en Carl Czerny (1791-1857).

. Los van de tegenover elkaar staande Weense en Engelse pianoschool, ontstond in de eerste helft van de negentiende eeuw ook een Franse school, met als grondlegger de invloedrijke pedagoog Louis Adam (1758-1848). Deze school werd niet speciaal gekenmerkt door een typische speelstijl, maar omwille van haar grote belang en lange geschiedenis wordt zij als een aparte school gezien.

Steibelt was een vertegenwoordiger van de Weense school, maar bij hem vinden we de keerzijde van de medaille: het mechanische vierde hoogtij over het mentale. Hij was in zijn tijd een gevierd pianist, die er zijn levensdoel van gemaakt had om het publiek te imponeren om op die manier een zo groot mogelijk succes te bereiken. Het was hem enkel om de virtuositeit te doen, en om de – tot dan toe vaak ongehoorde – “effecten” (zoals bijvoorbeeld tremolo’s met beide handen, snel herhaalde noten, uitvergrote contrasten, een uitgebreide pedaaltechniek*,…). Hoewel hij door het grote publiek geapprecieerd werd, werd hij veracht door integere muzikanten, zoals Beethoven. Als componist introduceerde hij het populaire genre van de potpourri op operathema's, die nog een lange bestaansgeschiedenis zou kennen.

Zijn “Méthode pour le pianoforte ou l’art d’enseigner cet instrument” (ca. 1809, Leipzig) begon hij met de volgende stelling: “het klavier zou onbestreden het voortreffelijkste van alle instrumenten zijn, indien het een toon kon aanhouden als de menselijke stem of kon crescenderen en diminueren als de blaasinstrumenten. Dit is thans nog niet mogelijk. In afwachting van de tijd dat dit mogelijk zal worden, componeert men tegenwoordig voor klavier om de geschiktheid en de snelheid van de vingers te demonstreren.” Hiermee was de toon duidelijk gezet... Op een hoofdstuk over de pedalen na bevat deze methode niets nieuws. Wat betreft de houding worden de principes van de Weense school gevolgd (vingers voortdurend in contact met de toetsen; een rustige handhouding, enkel de vingers bewegen). - (bron: Duitsland kwam Steibelt ten slotte in St.-Petersburg terecht, waar hij het geluk had voor de duur van het leven benoemd te worden tot kapelmeester aan de Franse Opera, welke plaats vrijgekomen was door het vertrek van Boïeldieu.

Websites en bronnen:
. www.huistepoort.nl
. www.duopasels.be/SCRIPTIE.pdf


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 16.