kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Carl Orff

Carl Orff - Carmina Burana - O fortuna

Duits componist, pedagoog en theaterman, geboren 10 juli 1895 in München - overleden 29 maart 1982 München.

De stijl van Orff wordt gekenmerkt door opvallende ritmische effecten. Ritme is bepalend voor het karakter van een compositie doordat het de melodieën ondersteunt en de harmonieën ondergeschikt maakt. Orff gebruikte in zijn werken veel slaginstrumenten: in de opera ‘Antigonae’ (1949) maar liefst 59. Orff wilde dat de luisteraars zijn muziek direct zouden begrijpen en componeerde daarom aantrekkelijke ritmes, eenvoudige melodieën en vermeed moeilijke structuren. Orff werd bekend met zijn ‘Carmina Burana’ (1936), waarin hij ritmes uit de volksmuziek verwerkte.

Biografie
Carl Orff werd geboren uit een Beierse familie van legerofficieren. Zijn eerste pianolessen kijgt van zijn moeder als hij vier jaar oud. Op vijfjarige leeftijd studeerde hij piano, cello en orgel en schreef hij ook zijn eerste compositie Ook heeft hij al vroeg interesse voor taal en poëzie.
Hij studeerde aan de Staatliche Akademie der Tonkunst in München tot hij in 1914 werd gemobiliseerd.

Na de Eerste Wereldoorlog was hij achtereenvolgens koorrepetitor en kapelmeester in München, Mannheim en Darmstadt. Vervolgens voltooide hij zijn muziekstudies bij de Duitse componist Heinrich Kaminski (1886-1946).

Orff werkte vooral als componist aan theatermuziek voor piano en zang. Hiernaast was hij werkzaam als muziekpedagoog.

In 1924 stichtte hij met Dorothee Günther, de Güntherschule, een school voor gymnastiek, muziek en dans. Hier wordt met zijn 'Orff-instrumentarium' in samenwerking met Maendler en Sachs de basis gelegd voor zijn methode voor de schoolmuziek: het 'Orff-Schulwerk'.

Zijn eerste compositorische werk dateert uit 1926: een bewerking van Monteverdi's Orfeo. Hij was van mening dat de meeste opera's veel te overdadig georkestreerd en geharmoniseerd waren en trachtte deze te herleiden tot elementaire ritmes en motieven, gebaseerd op populaire volksmuziek.

In 1930 begon hij aan zijn boek Schulwerk, later omgewerkt tot Orff-Schulwerk – Musik für Kinder (1950-1954), waarin hij een beeld schept van zijn ideeën omtrent de muzikale opvoeding. Orff trachtte met zijn Schulwerk de spontane musiceervreugde van het kind op te vangen en verder te ontwikkelen. Het ritme speelt in dit werk een vooraanstaande rol. Das Schulwerk is een muziekleer die berust op het maken van ‘vreugde aan het vruchtbare samenspel tussen persoonlijke en bovenpersoonlijke krachten’ Deze ‘natuurmethode’ vond onder andere in Duitsland, Nederland en België veel aanhang.

Van 1930 tot 1933 is hij dirigent van het Bach-genootschap (Münchener Bachverein) in München.

Carl Orff was voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog één van de lievelingscomponisten van Adolf Hitler en Joseph Goebbels, de architecten van het Derde Rijk. Orffs muziek paste precies in het 'Groot-Duitse-Gedachtengoed'.

Voor de Olympische spelen van Berlijn in 1936 schreef hij Kinderreigen, voor de Olympische spelen van München schreef hij Gruß der Jugend.

Met Gunild Keetman publiceerde hij vijf bundels muziek uit Musik für Kinder. Kinderen moesten zichzelf door muziek leren kennen. Zijn werk werd later ook in de Heilpedagogiek gebruikt.

Als componist onderging hij invloeden van Claude Debussy en Richard Strauss. Zijn eerste composities waren in feite niets anders dan vrije transcripties van Claudio Monteverdi. Orff vindt zijn inspiratie ook in de bestudering van vroege barok- en renaissance-componisten.

Orff is vooral bekend door zijn eerste 'eigen' werk Carmina burana uit de tweede helft van de jaren '30, een cantate gebaseerd op dertiende-eeuwse Latijnse en Duitse teksten. Het is uiterst eenvoudig van structuur en melodieën, dynamisch en indrukwekkend. Carmina burana vormt samen met Catulli carmina (1943) en Trionfo di Afrodite (1953) de drieluik Trionfi. Na de generale repetitie voor de wereldpremière op 8 juni 1937 in Berlijn zei Orff tegen zijn uitgever: 'Alles wat ik tot nu heb geschreven en u helaas gedrukt heeft, kan de prullenbak in. Met Carmina Burana beginnen mijn verzamelde werken.'

In zijn latere werken bleef Carl Orff trouw aan zijn eigen stijl. Hij schreef nog een aantal opera's, waaronder Der Mond (1939) naar een sprookje van Grimm, de eenakter Die Kluge (1943), zijn grootste succes, en Antigonae (1949).

De zeer aparte stijl van Carl Orff wordt gekenmerkt door het ritmische. In het overgrote deel van zijn oeuvre zijn de harmonieën onderdanig aan het ritme, dat als evenwicht fungeert tussen het gevoel en de ratio. De melodie wordt vooral bepaald door het ritme, niet door de harmonieën. et aantal slagwerk-instrumenten is daarom zeer uitgebreid: tot 59 in Antigonae. De bedoeling van dit alles is dat de toehoorder onmiddellijk de muziek begrijpt. Daarom bant Orff elke ingewikkelde structuur, complexe vorm van harmonie of melodie zoals het contrapunt, uit zijn muziek.

Van 1950 tot 1960 was hij leraar compositie aan de Staatliche Hochschule für Musik te München. Daarna werd hij leider van het in 1961 opgerichte Orff-Institut aan het Mozarteum te Salzburg.

Orff vond dat kinderen een brede kennis van muziek moesten opdoen. Daarom schreef hij de reeks Musik für Kinder (1954), een lesmethode om kinderen spelenderwijs met muziek kennis te laten maken. Het idee is dat kinderen bewegen, zingen en spelen op passende instrumenten (veelal slagwerk) en zo vertrouwd raken met de verschillende mogelijkheden van het instrument.

In 1955 kreeg hij de titel van doctor honoris causa aan de universiteit van Tübingen.

In 1969 krijgt Carl Orff van de Goethe Stichting in Basel de Mozartprijs.

Hij stierf in zijn geboortestad op 29 maart 1982.

Werken o.a.: Orpheus (1925-1940), Klage der Ariadne (1925-1940), Der Mond (1939), Die Kluge (1943), Antigone (1949), Trionfo di Afrodite (1950), Comoedia de Christi resurrectione (1957), Oedipus der Tyrann (1959) en Prometheus (1968).

Websites: American Orff-Schulwerk Association www.aosa.org, www.alexpages.net, users.skynet.be/oudheid/literatuur/carminaburana


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 6.