kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Carl Maria von Weber

Illustratie van Wolfgang Peter

Carl Maria (Friedrich Ernst) von Weber (gedoopt 20.11.1786 in Eutin/Holstein - gest. 5.6.1826 in Londen), Duitse componist.

Zoon van de musicus Franz Anton (von) Weber (1734–1812), die zichzelf het predikaat ‘von’ toekende en het door hem zelf opgerichte Von Webersche Schauspielgesellschaft leidde.

Carl Maria, van wie zijn vader een tweede Mozart wilde maken, kreeg muziekonderricht van o.a. Michael Haydn in Salzburg en componeerde reeds sinds 1798 enkele opera's en pianomuziek.

Carl Maria von Weber was pianoleerling van Johann Peter Heuschkel, Johann Nepumuk Kalcher, Johann Evangelist Valesi, Michael Haydn en Abbé Vogler. De laatste hielp hem in 1804 aan een post als kapelmeester aan het stadtheater in Breslau.

In 1806 werd Weber, wiens vader behalve dat hij musicus was ook tot de vrijmetselaars behoorde, muziekintendant aan het hof van de hertogen van Württemberg. Van 1807 tot 1810 was hij secretaris van de hertog Lodewijk te Stuttgart, In 1810 moest hij Württembergverlaten wegens een corruptieschandaal, ging dan eerst naar Mannheim, later naar Darmstadt en nam hier opnieuw muziekles bij Abbé Vogler.

In dat jaar richtte hij de Harmonischer Verein op, een democratische organisatie van musici, die zich o.m. ten doel stelde de groeiende productie van banale amusementsmuziek te bestrijden.

In 1813 werd de uitstekende pianist tot operadirecteur van het Landstädtischen theater in Praag benoemd.
Na enige tijd als pianovirtuoos concertreizen te hebben gemaakt, kreeg hij de leiding van de opera te Praag (1813–1816). In deze periode ontstond o.m. de muziek bij de patriottische liederen van Körner Leyer und Schwert, waarmee hij veel bijval oogstte.

In 1816 werd hij door de koning van Saksen naar Dresden geroepen, waar hij de leiding kreeg van de pas opgerichte Duitse opera, die hij tot grote bloei wist te brengen.

In 1817 huwde hij de operazangeres Caroline Brandt (1794–1852). In Dresden schreef Weber vrijwel al zijn belangrijke werken en werd hij een zeer gevierd componist.

In 1821 werden in Berlijn opgevoerd de opera's Preziosa (1821) en Der Freischütz (1817–1820; tekst Fr. Kind), welke laatste hem wereldberoemd maakte.

Der Freischütz
De naam Carl Maria von Weber is onafscheidelijk verbonden met de opera "Der Freischütz ", die als de meest Duitse van alle opera's wordt beschouwd. Het betreft een romantische stemmingsopera met sterk nationaal karakter, die aan de ene kant door zijn stofkeuze, aan de andere kant door het gebruik van volkse elementen (liedjes, dansen) werd opgeroepen. Als eerste gebruikte Carl Maria von Weber het timbre als middel van de muzikale karakterisering en de overmaking van voorstellings- en gevoelsinhoud. Niet in de laatste plaats door zijn betrekking als directeur van de opera in Praag en Dresden was het voor de componist mogelijk zijn voorstelling van een nationale opera te verwerkelijken.

Voor Wenen schreef hij (geheel zonder gesproken dialoog) de opera Euryanthe (1821–1823).

In 1826 ging hij naar Londen om zijn voor het Covent Garden Theatre geschreven opera Oberon (1824–1826) te dirigeren, hoewel hij ernstig ziek was; vóór de terugreis overleed hij. Zijn stoffelijk overschot werd in 1844 mede door bemoeienis van Richard Wagner naar Dresden overgebracht. Bij de begravenis van de in Holstein geboren Weber hield Wagner de grafrede.

Weber was de eerste nationaal-Duitse operacomponist. Hij gebruikte een volksliedachtig melos en streefde bewust naar een Duitse operastijl die de overheersing van de Italiaanse opera zou kunnen doorbreken. Van vele aria's maakte hij vrij gecomponeerde scènes die in de eerste plaats aan dramatische wetten gehoorzamen. Door consequente toepassing van leidmotieven, toonsoortensymboliek, een verzadigde en kleurrijke instrumentatie heeft hij de grondslagen gelegd voor het muziekdrama van Richard Wagner. Ook zijn ideeën over het kunstwerk, waarin alle onderdelen aan het geheel ondergeschikt dienen te zijn, vinden hun voortzetting in Wagners ‘Gesamtkunstwerk’. Zijn geschriften, o.a. voor de Allgemeine Musikalische Zeitung (Leipzig), in zeer verzorgde stijl, hebben echter weinig aandacht gekregen.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 9.