kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.

Carl Friedrich Zelter

(geb. 11.12.1758 in Berlijn - gest. 15.5.1832 in Berlijn), Duits componist.

De eigenlijk in het bouwbedrijf werkzame Carl Friedrich Zelter bedreef zo hartstochtelijk muziek, dat hij al snel als violist in het door Franz Benda geleide theaterorkest in Berlijn kon meespelen.

In 1791 werd hij lid van de Berliner Singakademie, waarvan de directeur zijn leraar Carl Friedrich Fasch was. Vanaf 1800 nam Zelter, die negen jaar later tot professor voor de muziek benoemd werd, de opvolging van Fasch over. Hier voerde hij veel werk van Johann Sebastiaan Bach uit.

De ook als privéleraar werkende Zelter zette zich zeer veel in voor het bewaren van de muziek, vooral op het gebied van de vocale muziek: aan de ene kant gaf hij de aanzet tot een orkest- en zangschool die verbonden was met de Singakademie, die jonge talenten moest opleiden. Aan de andere kant richtte hij met enkele leden van de Singakademie in 1809 de mannenzangvereniging De Eerste Liedertafel (1808) op, een stichting tot het onderhouden van het gezellige gezang. Daarmee geldt Zelter tegelijkertijd als oprichter van de eerste mannenzangvereniging. Hiermee leverde hij een belangrijke bijdrage aan de ontwikkeling van de amateuristische muziekbeoefening in het Duitsland van de 19e eeuw.

Nieuwe ordening van de muziek
Aandacht verdient vooral nog dat hij in de jaren 1803-1812 een plan ontwikkelde voor een nieuwe ordening van de muziek in staat en stad, kerk en school.

In 1822 werd op zijn initiatief het Königliche Institut für Kirchenmusik (de latere Staatliche Akademie für Kirchen- und Schulmusik) geopend, waarvan Zelter tot zijn dood de leider was.

Als beloning schonk Frederik Willem de III hem in 1827 een eigen gebouw voor de Singakademie.

Vanuit zijn positie zette hij zich met al zijn energie in om tot een hervorming van het Duitse muziekleven te komen, waarbij hij vooral het staatsbelang benadrukte. Zo stelde hij de jonge Felix Mendelssohn-Bartholdy in 1829 in de gelegenheid Bachs Mathäus Passion - voor het eerst na precies 100 jaar - opnieuw uit te voeren.

Weliswaar schreef Zelter cantaten, geestelijke gezangen, mannenkoren, pianostukken, symfonieën en instrumentele concerten, zijn grootste betekenis als componist kreeg hij door zijn liederencomposities. Hij schreef meer dan tweehonderd liederen en ballades en zette talrijke teksten van zijn goede vriend Johann Wolfgang von Goethe op muziek. Met Goethe onderhield hij een intensieve gedachtenuitwisseling per brief. De dichter stelde heel erg prijs op zijn liederen, "omdat ze het eigen leven van de dichting niet door teveel muziek verstoren, maar het stemmingsgehalte alleen maar onderstrepen".

Zelter was een groot theoreticus tot wiens leerlingen Carl Loewe, Otto Nicolai, Felix Mendelssohn en Giacomo Meyerbeer behoorden. Hij componeerde kerkmuziek, mannenkoren en liederen die tot de zgn. Tweede Berlijnse School behoren.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 184.