kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 02-01-2016 voor het laatst bewerkt.

ballade

(muziek) Ballade [Frans: baller (oud) = dansen], muzikale soortnaam van verschillende betekenis in de Middeleeuwen en de Romantiek.

Een meer of minder verhalende compositie voor zangstem met begeleiding; ook wel instrumentale compositie in liedstijl.

1. Middeleeuws verhalend danslied met instrumentale begeleiding.

De ballade was van oorsprong een danslied, dat door de troubadours en trouvères in de Middeleeuwen werd voorgedragen.

Met de opname in de muziekkunst werd de ballade een van de meest geliefde muzikale vormen van de 14e eeuw.

Met haar belangrijkste vertegenwoordiger Guillaume de Machaut speelde de middelerwijl meerstemmige ballade vooral een centrale rol in de Frans-Vlaamse cultuurkring in het tijdperk van de Ars Nova (Nieuwe Kunst).

Andere belangrijke componisten, die van deze vorm gebruik maakten, waren G. Dufay en G. Binchois. In de 15e eeuw liep vanwege de groeiende betekenis van de chansons de interesse in de ballade terug.

2. In de 18e en 19e eeuw solo-lied (o.a. Schubert)

De betekenis van de ballade in de 18e en 19e eeuw is te verklaren door de ontwikkeling van een gelijknamig literair genre.

De beroemde balladen in dichtvorm van J.G. Bürger (bijv. "Leonore"), Johann Wolfgang Goethe (bijv. "Der Erlkönig (De elfenkoning)", "Der Zauberlehrling (De tovenaarsleerling)") und Friedrich Schiller (bijv. "Die Burgschaft (De borgstelling)" werden door componisten meestal in muziek voor zangstemmen en klavier omgezet; het klavier zorgde daarbij voor de illustratie door de meest afschuwelijke stemmingen in tonen weer te geven.

Deze op toon gezette gedichten met een verhalende inhoud waren de eerste vormen van de muzikale ballade in de 19e eeuw.

Deze liedvorm voor klavier werd vooral beoefend door de componisten Carl Loewe, Franz Schubert, Robert Schumann, Johannes Brahms en Hugo Wolf.

Bijna tegelijk ontwikkelde zich de instrumentale ballade, aanvankelijk favoriet voor klaviersolo (R. Schumann, F. Chopin). later ook voor orkest (P. Dukas).

Als een verdere ontwikkeling van de klavierballade kan de opera- en de koorballade worden gezien.

3. In de 19e eeuw ook pianocompositie met enigszins episch Karakter.

In de laat 19e eeuw staat de ballade dicht naast de fantasie, de rapsodie of de cappriccio Met het einde van het romantische tijdperk raakte deze muzikale vorm meer en meer op de achtergrond.

ballade voor piano: De ballade voor piano is een bijzondere vorm van muzikale ballade in de 19de eeuw. De belangrijkste componisten van dit zuiver instrumentale muziekgenre voor piano solo zijn Frédéric Chopin (op. 23, op. 38, op. 47, op. 52), Robert Schumann, Franz Liszt, Johannes Brahms und Edvard Grieg.

In de romantiek: verhalend stofelied (C.Loewe, F.Schubert), ook meer dramatisch koorlied (E.Grieg), de instrumentale ballades vooral voor piano of orkest van bijvoorbeeld van Chopin, Liszt, Brahms, Grieg zijn vaak uitgebreid, somber verhalend van karakter met kenmerken van een rapsodie


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 242.