kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 05-01-2010 voor het laatst bewerkt.

Artie Shaw

Artie Shaw: Concerto for Clarinet, uit de film Second Chorus 1940

(Arthur Jacob Arshawsky; geb. 1910) Amerikaans jazzklarinettist en bandleider.

In zijn carrière vormde hij ongeveer tien orkesten, waarvan hij de meeste na enkele maanden weer ontbond. Hij was samen met Benny Goodman de belangrijkste klarinettist van het swing-jazz tijdperk.

biografie
Shaw werd op 23 mei 1910 in new York geboren als Arthur Arshawsky, als zoon van arme Russisch-joodse immigranten.
Shaw groeide op in Connecticut en begon op jonge leeftijd saxofoon te spelen maar stapte al snel over op klarinet. Al snel leidde hij een plaatselijke band.

Op zijn vijftiende verliet hij de ouderlijke woning en begon aan een rondreis die vijf jaar zou duren. In die tijd speelde hij bij diverse orkesten en maakte kennis met twee soorten muziek die hem begeesterden: enerzijds de klassieke jazz van Louis Armstrong en consorten, en anderzijds de toenmalige avantgarde-componisten als Stravinsky, Debussy, Bartok en Ravel.

Toen hij amper 20 was behoorde hij tot de best betaalde musici van het CBS radio orkest.

Speelde in het begin van de jaren 30 in verschillende dansbands.

Shaw stelde hoge eisen aan zichzelf. Shaw was zo gedesillusioneerd in de muziekindustrie dat hij een boerderij in Pennsylvania kocht om er te gaan schrijven in plaats van muziek te maken. Maar een jaar later was hij al weer een van de beroemdste musici en orkestleiders in New York, waar hij verschillende muziekgenres met groot succes combineerde. In de jaren '30 en '40 werd hij in één adem genoemd met Benny Goodman, Tommy Dorsey en Glenn Miller.

In 1936 trad Artie Shaw in New York op met een van zijn eerste eigen composities Interlude in B Flat voor een octet, een stuk met de ongebruikelijke combinatie van klarinet, strijkers en een ritmesectie. Een origineel idee waar hij zulke goede reacties op kreeg dat hij de financiering rond kreeg voor zijn eigen big band. Hoewel deze band een conventionele was zou de toevoeging van strijkers later gemeengoed worden in de swing periode. In de jaren daarna zou hij steeds bands beginnen en opdoeken.

Zijn bekendste succes is de opname met zijn orkest van Begin the Beguine van Cole Porter. Het was eigenlijk bedoeld als b-kantje, maar het nummer werd een grote hit. Het stond in 1938 zes weken op 1 en maakte de toen 28-jarige Shaw in een klap beroemd. Een aantal van zijn andere hits, sommige opgenomen met zijn big band en sommige met zijn kwartet Gramercy Five, zijn Frenesi, Traffic Jam, Moonglow en Stardust, Dancing in the Dark en Moonglow zijn slechts enkele meesterwerken van de jazzlegende, die van zijn fans de titel 'King of Swing' kreeg.

Eind jaren dertig besloot hij er, na een ziekte, voorgoed mee op te houden. Hij nam afscheid van zijn orkest en verhuisde naar Mexico. Twee maanden later keerde hij terug naar de VS en richtte een nieuw orkest op.

In vijf verschillende bands onder zijn leiding vonden in de periode 1938-1950 grootheden als Roy Eldridge, Buddy Rich, Zoot Sims en Barney Kessel onderdak. Als klarinettist was Shaw met zijn fluweelachtige toon een alternatief voor de populaire stijl van Benny Goodman.

Shaw werkte met grootheden als Buddy Rich en Mel Torme. Ook werkte hij met Billy Holiday, wat opmerkelijk was, omdat de meeste blanke bandleiders destijds niet met zwarte artiesten wilden werken.

Behalve de muziek bezorgden ook zijn huwelijken Shaw faam. Hij was getrouwd met de actrices Lana Turner, die in 1940 zijn derde echtgenote werd, Ava Gardner (in 1945 nummer 5) en Evelyn Keyes (in 1957 nummer 8) en met de schrijfster Kathleen Winsor (in 1946 nummer 6). ,,En je hebt geen idee van de vrouwen met wie ik niet ben getrouwd'', zei hij later.

In de Tweede Wereldoorlog meldde hij zich aan bij de marine, maar het grootste deel van de oorlog trad hij met zijn orkest op voor de Amerikaanse troepen.

Zijn autobiografie verscheen onder de titel The trouble with Cinderella (1952).

In 1953 moest de uitgesproken linkse Shaw voor de commissie van het Huis van Afgevaardigden verschijnen die onderzoek deed naar 'on-Amerikaanse', lees: communistische, activiteiten, maar hij werd niet gestraft.

In 1954 besloot de perfectionist Shaw niet langer klarinet te spelen. Het publiek bleef vragen om zijn oude hits en stond niet open voor zijn nieuwe ideeën. Hij zei zelf dat hij het de door hemzelf gewenste artistieke niveau niet kon bereiken. Arty Shaw begon een loopbaan als schrijver, werkte in de filmdistributie, werd wapenexpert en hield lezingen.

Na zijn terugtrekking uit de showbizz, ging Shaw in Spanje wonen, waar hij een boerderij runde. In 1960 keerde hij dan terug naar de Verenigde Staten, waar hij zich concentreerde op muziekarrangementen en het schrijven van boeken. Er verschenen twee verhalenbundels van hem en een autobiografische roman over de opkomst van de jonge jazzmuzikant Albie Snow.

Pas in 1983 trad hij weer op als leider van het Artie Shaw Orchestra. De klarinet heeft hij echter nooit meer aangeraakt.

In 2002 bracht de artiest een cd-box uit, met de titel Self Portrait, met enkele nooit eerder uitgebrachte nummers.

In 2004 ontving hij een Lifetime Achievement Grammy Award.

De Amerikaanse bandleider en klarinettist Artie Shaw is donderdag 30 dec 2004 op 94-jarige leeftijd in zijn huis in Los Angeles overleden.


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 339.