kunstbus

Ben jij de slimste mens? Test je kennisniveau op YaGooBle.com.
Dit artikel is 30-10-2012 voor het laatst bewerkt.

Arp+Schnitger

Arp Schnitger

Duits orgelbouwer, geboren 2 juli 1648 Schmalenfleth, Oldenburg - overleden 28 juli 1719, Neuenfels bij Hamburg.

Schnitger (Schnitker, Schnittker) was de belangrijkste orgelbouwer in het Duitsland van na de 30-jarige oorlog en bouwde zo'n 170 orgels - waarvan meer dan honderd helemaal nieuw, voornamelijk in noordwestelijk Duitsland en in Groningen-land, verder in Engeland, Spanje, Portugal en Brazilië. Voor tsaar Peter de Grote bouwde Arp Schnitger in Moskou één van zijn meesterwerken. Van de ruim dertig die vandaag de dag nog over zijn bevindt het grootste deel zich in Noord-Duitsland. Ook in Nederland staan er nog elf, overwegend in de provincie Groningen. Zijn grootste, maar door zijn zoons Hans Jürgen en Frans Caspar voltooide werk is in de Michielskerk in Zwolle (Grote kerk) te bewonderen: 4 manualen, pedaal, 63 stemmen. Zij vergrootten ook dat van de St.-Laurenskerk van Alkmaar.

Schnitger combineerde de orgelbouwprincipes uit de Renaissance met vroeg-barokke bouwprincipes. Schnitger bleek onmisbaar voor de uitvoering van orgelmuziek. Hij creëerde een geluid dat geschikt is voor de uitvoering van eeuwen orgelliteratuur. Befaamde tijdgenoot-collega's prezen Schnitger; van zijn orgelklank werd gezegd dat er voornaamheid (Gravität), schittering en poëzie uit straalde.

Het talent van Schnitger bestond er voor een groot deel uit dat hij er in was geslaagd de beste orgelbouwers uit zijn tijd om zich heen te verzamelen. Hij was zeer precies en gedetailleerd in zijn aanwijzingen en hoefde zelf vaak niet meer te doen dan aan het begin van een project zijn handtekening zetten en na voltooiing geld ophalen en het instrument stemmen. Hij had een team in Magdeburg, in Bremen en in Groningen. De belangrijkste werkplaats is in Hamburg waar vanuit zijn meesterknechten werden uitgezonden. Een voorbeeld hiervan is het orgel in Uithuizen (Groningen) dat niet door Schnitger is aangeraakt maar door zijn meesterknechten Johannes Radeker en Rudolf Garrels is gebouwd.

Biografie
Arp Schnitger leerde het orgelmaken van zijn neef Berendt Huess. Bij diens dood in 1676 begon Schnitger voor zichzelf.

In de jaren 1682 - 1687 kreeg hij een opdracht voor een instrument in de Nicolai-kerk in Hamburg, met 67 stemmen, vier manualen en pedaal, het grootste in Duitsland. Bij de stadsbrand van 1842 ging het verloren.

Het orgel in de Martinikerk in Groningen is geen 'nieuwbouw Schnitgerorgel'. De Duitser restaureerde het in 1692 en breidde het verder uit. Hij kwam Nederland (de Republiek) binnen op advies van Groningse organist Havingha voor de restauratie van het orgel in de Martini-kerk. Hieruit vloeide onder meer de opdracht voort tot de bouw van een instrument in de A-kerk, met veertig stemmen en een indrukwekkende front-opbouw. De vormgeving typeert Schnitger: vierkante, kleine pijpvelden tussen lange pijpen in torenvelden. Dit instrument in de A-kerk uit 1697 werd bij een kerkbrand in 1701 verwoest! Zo is het later met veel Schnitger-monumenten vergaan, vooral in Duitsland tussen 1940 en 1945. De A-kerk beschikt overigens wel over een (kleinere) Schnitger, dat weer uit een andere Groningse kerk kwam.

Websites: www.arpschnitger.nl, www.hetorgel.nl


Test je competentie op YaGooBle.com.

Pageviews vandaag: 291.